toch  de  waanieeinhaarlieid  dier  hree  fasen  inslnit,  dat  ze  iin>l  in  alle 
\ erliondingen  met  elkaar  mengbaar  zonden  zijn  ! 
Verder  vertoonen  het  formiaat,  ’t  isovaleraat  en  liet  norm.  valeraat 
bovendien  ieder  t}ree  vaste  modifikatie’s. 
§ B.  Zeer  merkwaardig  is  bij  dit  alles  het  gedrag  van  het  ckoles- 
teryl-isobutyrnat.  Mikroskopisch  zoowel  als  makroskopisch  onderzoek 
doet  hier  absolnnt  niets  van  eene  anisotrope  vloeistof-fase  erkennen, 
óók  bij  snelle  afkoeling,  en  dat  wel,  terwijl  het  normale  bntjraat  ’t 
\-erschijnsel  met  grooten  luister  vertoont.  Deze,  in  gedrag  afwijkende 
ester,  is  nit  dezelfde  hoeveelheid  cholesterine  bereid,  als  waaruit 
de  anderen  gesjntheseerd  zijn.  De  oorzaak  \'an  ’t  verschil  kan  dus 
alleen  in  de  struktunr  der  vetzmir-rest  gelegen  zijn,  welke  hier,  in 
tegenstelling  met  de  overige  esters,  vertakt  is. 
Een  en  ander  bracht  mij  op  ’t  denkbeeld,  om  den  analogen  ester 
v^an  ’t  Isovaleriaanzunr  te  bereiden;  wellicht  zon  ook  hier  blijken, 
dat  de  vertakking  der  C- keten  van  ’t  zuur,  het  verschijnsel  der 
anisotrope  vloeistof-fase  te  niet  deed.  Eerst  meende  ik  inderdaad,  dat 
dit  het  ge\  al  was.  Maar  nauwkeuriger  observatie  leerde,  dat  hier  bij 
de  snelle  afkoeling  één  ondeelbaar  moment  eene  labiele  anisotrope 
vloeistof  optreedt;  de  duur  is  echter ^óó  kort,  dat  ik  zelfs  langen  tijd  in 
twijfel  ben  geweest,  of  deze  fase  stabiel,  dan  wel,  als  bij  ’t  formiaat 
en  caprylaat,  labiel  moet  heeten  ! Al  heeft  de  6-vertakking  dns  hier 
niet  eene  algeheele  opheffing  van  ’t  fenomeen  der  vloeibare  kristallen 
ten  gevolge,  — zoo  blijkt  ’t  realizeerbaar  trajekt  toch  door  die  ver- 
takking zóó  verkleind  te  worden,  dat  het  bijna  tot  nul  nadert,  en  is 
de  ver^vachte  fase  bovendien  zelfs  nog  labiel.  Ik  meen  uit  een  en 
ander  te  mogen  atleiden,  dat  inderdaad,  zooals  ook  anderzijds  reeds 
meermalen  gezegd  Averd,  het  optreden  der  anisotrope  vloeistof- fasen 
eene  konstitutieve  eigenschap  der  materie  is,  Avelke  niet  door  vreemde 
bijmengingen,  etc.  (T.vmmann,  c.  s.)  mag  verklaard  worden. 
§ 7.  Hier  A olgen  thans  de  smeltpunten  der  analoge  phytosteryl-Q^iev^, 
Avelke,  op  één  na,  het  verschijnsel  der  dubbelbrekende  vloeistoffen 
niet  vertoonen.  Aangezien  de  phytosterinen  uit  verschillende  plant- 
aai-dige  vetten  van  elkaar  verschillend  schijnen  te  zijn,  en  Bomer 
geen  phytosteryl-esters  uit  Calakar-vQi  in  ’t  bijzonder  vermeldt,  zoo 
heb  ik  in  de  tweede  kolom  de  grenzen  aangegeven,  waarbinnen  de 
diverse,  door  hem  nit  verschillende  oliën  bereidde  esters,  wat  be- 
treft hun  smeltpunt,  slingeren. 
