( 33  ) 
gevallen  aanwezig  was,  en  of  zij  steeds,  vergeleken  met  de,  langs 
den  door  Sénaemont,  Janettaz  en  Roentgen  voorgeslagen  weg  ver- 
kregen uitkomsten,  dezelfde  richting  heeft. 
Inderdaad  heeft  het  onderzoek  aan  vele  mineralen  mij  geleerd,  dat 
alle  vroeger  verkregen  waarden  kleiner  zijn  daji  die,  welke  langs 
den  hier  gevolgden  weg  verkregen  worden. 
Eerst  meende  ik  zelfs,  dat  deze  verschillen  nóg  grooter  waren, 
dan  die,  welke  hier  medegedeeld  worden.  Ofschoon  meer  uitgebreid 
onderzoek,  ook  aan  eenige,  mij  door  Prof.  Voigt  welwillend  geleende 
plaatjes,  deed  erkennen,  dat  deze  verschillen  niet  zulk  een  omvang 
hadden,  als  ik  eerst  vermoedde,  zoo  blijft  toch  de  afwijking  steeds 
in  dezelfde  richting  bestaan. 
Zoo  mat  ik  aan  een  plaatje,  uit  een  Apatiet-kvi^isl  van  Stillup 
in  Tyrol,  den  hoek  £,  en  vond  dien  = 17°.  Uit  de  ligging  der  isothermen 
volgt  bovendien  nog  dat  Ic  j>  is,  zoodat ; 
= 1,35  wordt. 
Aan  een  kwartsf[a,sd]e,  van  Prof.  Voigt  afkomstig,  vond  ik : 
6 = 30^ 
O 
zoodat  hier 
b. 
= 1,75  wordt.  Aan  een  plaatje  uit  Antimo- 
niet  van  Skikoku  in  Japan,  parallel  aan  het  vlak  (OlOj  gesneden. 
werd  — zelfs  veel  grooter  gevonden  dan  1,74,  welke  waarde  uit 
DE  Sènarmont’s  en  Jannettaz’  proeven  volgt,  daar  zij  voor  dc  ver- 
houding der  halve  ellips-assen  : 1.32  vinden. 
Voor  Apatiet  vinden  zij  evenzoo  1,08,  voor  kwarts  1,73,  terwijl 
Tdchschmidt  de  warmtegeleiding  van  dit  laatste  mineraal  volgens  de 
WEBER’sche  methode  in  absolute  maat  bepaalde,  en  de  waarde  1,646 
■a 
uit  zijne  proeven  volgt. 
Steeds  liggen  de  afwijkingen  in  dien  zin,  dat  de  waarden  van  het 
quotiënt  — , als  is,  grooter  uitvallen,  wanneer  de  VoiGT’sche 
^•2 
methode  wordt  aangewend,  dan  in  ’t  geval  van  die  van  de  Sénarmont. 
Toch  is  de  hier  gevolgde  methode  principieel  zóó  zuiver,  en  biedt 
zij  in  zóóveel  mindere  mate  aanleiding  tot  waarnemingsfouten,  dat 
zij  zeker  de  voorkeur  boven  de  andere  onderzoekingswijze  verdient. 
Ten  slotte  werd  dus  ook  de  IJzerglans  van  Elba  nog  op  zijn  gelei- 
dingsvermogen  onderzocht.  Een  plaatje,  parallel  aan  de  c-as  gesneden, 
bleek  inhomogeen  te  zijn,  en  gasblaasjes  te  bevatten.  Aan  een  fraai 
gepolijst  preparaat  van  Prof.  Voigt  werden  door  mij  bij  herhaling 
de  hoeken  € gemeten,  en  vrijwel  konstant  10^°  gevonden,  terwijl  de 
ligging  der  isothermen  leerde,  dat  Xa  ook  hiér  grooter  dan  Xc  was. 
' 3 
Verslagen  der  Afdeeling  Natuurk.  Dl.  XV.  A^.  1906/7. 
