( 63  ) 
doorloopen  worden.  Hierin  kwam  het  minimum  voor,  terwijl  het 
stuk  GF^  geheel  samenviel  met  het  eorrespondeerende  deel  van  GF, 
dat  reeds  in  de  proef  met  de  zuivere  verbinding  bepaald  was.  Even 
beneden  F was  de  verbinding  geheel  verdwenen  en  ging  men  op  de 
vloeistof-gaslijn  F^A^  over,  welke  hier  in  onderscheid  met  Fig.  1 
beneden  FA  gelegen  was. 
Is  de  overmaat  der  component  zeer  gering,  dan  treedt  vloeistof 
eerst  bij  hoogere  temperaturen  der  driephasenlijn  op  en  wordt  bene- 
den deze  temperatuur  eene  sublimatielijn  bepaald  bij  overmaat  van 
de  componente  in  den  damp ; welke  lijn  dus  hooger  moet  liggen 
dan  de  zuivere  sublimatielijn. 
Zoo  werd  bij  chloralalcoholaat  eene  dergelijke  lijn  BE  (Fig.  1) 
bepaald,  merkbaar  boven  LF  gelegen.  Bij  E trad  vloeistof  op  en 
werd  nu  een  stuk  der  driephasenlijn  EF  tot  een  punt  zoo  nabij 
F afgeloopen,  dat  de  vloeistofgaslijn  die  daarna  gevolgd  werd  bijna 
niet  boven  FA  lag. 
De  overmaat  van  chloral  was  dus  uiterst  klein  ; in  weerwil  daar- 
van lag  BE  zeer  duidelijk  boven  LF.  De  plaats  van  BE  hangt  in 
hooge  mate  af  van  het  gasvolume  boven  de  vaste  verbinding,  daar 
dit  den  overdruk  bepaalt  van  den  overmaat  der  component  die  hierin 
geheel  vervat  is,  zoolang  er  geen  vloeistof  optreedt.  Het  bleek  dan 
ook  uiterst  moeielijk  chloralalcoholaat  zoo  zuiver  te  maken,  dat  dit 
de  laagst  denkbare  sublimatielijn  LF  vertoonde  die  in  F aan  de 
driephasenlijn  raakt. 
Bij  mengsels  met  overmaat  van  alcohol  kunnen  dergelijke  subli- 
matielijnen  eveneens  voorkomen.  Ook  hier  behoeft  echter  de  over- 
maat van  alcohol  slechts  zeer  klein  te  zijn  om  zelfs  bij  lage  tempe- 
raturen vloeistof  te  behouden  en  dus  den  tak  CTF  der  driephasenlijn 
te  bekomen.  Zulks  geschiedt  bijv.  steeds  wanneer  men  kristallen  der 
verbinding  bezigt  die  uit  overmaat  alcohol  gekristalliseerd  zijn.  Er 
zit  dan  reeds  genoeg  moederloog  in. 
Men  verkrijgt  dan  het  eigenaardige  verschijnsel,  dat  de  verbinding 
schijnbaar  geheel  vast  is  tot  nabij  het  smeltpunt  en  vindt  voor  den 
dampdruk  de  kromme  CTF,  terwijl  de  oversmolten  vloeistof  de 
dampdruklijn  FA.^  geeft,  welke  veel  lager  ligt.  Ramsay  heeft  dit 
vroeger  reeds  geconstateerd,  zonder  eene  verklaring  te  kunnen  vinden, 
daar  de  ligging  van  de  driephasenlijn  toenmaals  onbekend  was. 
Bij  het  zoutzuuraniline  was  het  wegens  de  groote  vluchtigheid 
van  het  HCl  niet  moeilijk  bij  overmaat  van  deze  componente  subli- 
matielijnen  te  bepalen.  In  Fig,  2 zijn  twee  dergelijke  lijnen  bepaald 
BE  en  B^E^.  Van  E^  af  werd  de  driephasenlijn  over  het  stuk 
gevolgd,  daarna  de  vloeistof-gaslijn  Hili-  Van  E evenzoo  acliler- 
5 
Verslagen  der  Afdeeling  Natuurk.  Dl.  XV.  A’’.  1906/7. 
