( 94  ) 
gebracht  door  zijn  beide  afgeleiden  (de  magneten  en  wervelstelsels), 
dan  kunnen  we  ons  dat  zoo  voorstellen,  dat  beide  afgeleiden  zich 
door  de  ruimte  voortplanten  volgens  een  in  het  oneindige  verdwij- 
nende functie  van  den  afstand,  en  daardoor  de  potentiaal  van  het 
veld  doen  ontstaan. 
Immers  het  veld  A is  de  totale  afleiding  van  de  potentiaal : 
De  demping  van  de  scalarpotentiaal  is  de  sterkere;  deze  toch 
wordt  op  groote  afstanden  van  de  orde  («-i)'-;  de  vectorpotentiaal 
slechts  van  de  orde  s)?-. 
Sterrenkunde.  — De  Heer  H.  G.  van  de  Sande  Bakhuyzen  biedt 
een  mededeeling  aan  van  den  Heer  A.  Pannekoek  : „De  licht- 
kracht  van  sterren  van  verschillend  spectraaltype.” 
(Mede  aangeboden  door  den  Heer  E.  F.  van  de  Sande  Bakhuijzen). 
Het  onderzoek  van  de  spectra  der  sterren,  waarbij  bleek,  dat  zij 
met  weinige  uitzonderingen,  zich  in  een  kontinue  reeks  laten  rang- 
schikken, lieeft  tot  de  algemeene  opvatting  geleid,  dat  zij  verschillende 
ontwikkelingsstadia  voorstellen,  die  elke  ster  achtereenvolgens  door- 
loopt. Vogels  verdeeling  in  drie  typen  wordt  als  een  natuurlijk 
stelsel  beschouwd,  omdat  deze  typen  het  heetste  en  vroegste,  het 
verder  ontwikkelde,  en  het  meest  afgekoelde  stadium  voorstellen. 
Voor  de  onderverdeelingen  geldt  dit  echter  niet  meer;  het  verschil- 
lend uiterlijk  der  lijnen,  dat  hierbij  als  maatstaf  dient,  beantwoordt 
niet  aan  verschillende  graden  iii  de  genoemde  ontwikkelings- 
stadia. Uitgesproken  kunstmatig  in  veel  hooger  mate  is  de  klassi- 
ficatie  met  letters,  die  Pickering  in  zijn  Draper  Catalogue  aannam ; 
zij  werd  geboden  door  de  practische  behoefte,  de  duizenden  met  het 
objectiefprisma  opgenomen  sterspectra  te  klassificeeren.  Na  zuivering 
van  de  invloeden,  die  de  onduidelijkheid  der  spectra  door  geringe 
dispersie  en  helderheid  op  deze  verdeeling  uitoefende,  komt  toch 
de  natuurlijke  verwantschap  der  spectra  te  voorschijn,  en  dan  heeft 
deze.  Massificatie  boven  die  van  Vogei,  dit  wezenlijk  voordeel,  dat 
het  2*^^®  type  nog  onderverdeeld  wordt.  De  natuurlijke  groepen,  die 
wij  kunnen  onderscheiden,  zijn  nu : klasse  A,  de  hoofd  massa  der 
witte  sterren  (type  Sirius),  la  bij  Vogel;  klasse  B,  kleiner  getal  van 
deze  (ioor  de  heliumlijnen  onderscheiden  Orionsterren,  lè  bij  Vogel. 
In  de  kontinue  reeks  belmoren  de  laatste  vóór  het  eerste  type  te  ( 
\ 
i 
