( 102  ) 
Let  men  nu  op  de  onderafdeelingen,  dan  blijken  allereerst  de 
Orionsterren  de  A-sterren  in  lichtkracht  sterk  te  overtreffen,  en  in 
de  Orionsterren  zelf  overtreffen  die,  welke  het  vroegste  stadium  in- 
nemen, de  latere  nog  weer  sterk.  Aergeleken  met  het  zonnetype  G 
hebben  de  Siriussterren  12  keer,  de  overgang  naar  de  Orionsterren 
38  keer,  het  type  van  s Orionis  zelfs  250  keer  zooveel  lichtkracht. 
Deze  uitkomst  laat  zich  ook  goed  vereenigen  met  de  onderstelling 
dat  eenzelfde  ster  achtereenvolgens  de  toestanden  van  klasse  I tot 
XIV  doorloopt;  men  moet  dan  aannemen,  dat  de  dichtheid  des  te 
geringer  is,  naarmate  men  in  een  lagere  klasse  komt.  Of  de  tempe- 
ratuur der  Orionsterren  hooger  is,  dan  die  der  Siriussterren,  of  lager, 
kan  hierdoor  niet  uitgemaakt  worden;  ook  in  het  laatste  geval  kan 
de  grootere  ijlheid,  dus  het  grooter  oppervlak  de  werking  van  ge- 
ringer lichtuitstralend  vermogen  meer  dan  opheffen.  Spectraalphoto- 
metrische  metingen  moeten  dit  uitmaken. 
Daar  de  Wolf-Rayetsterren  aan  klasse  I aansluiten,  is  .een  onder- 
zoek van  hun  eigen  beweging,  door  Kapteyn  in  uitzicht  gesteld, 
van  bijzonder  belang. 
Komt  men  nu  echter  in  de  reeks  \ oorbij  de  G sterren,  het  zonstype, 
dan  neemt  de  lichtkracht  weer  toe.  De  hier  verkregen  waarden  voor 
q bevestigen  in  dit  opzicht  de  uitkomsten  van  Monck  en  Hertzsprung. 
Er  is  tegen  het  getuigenis  der  ^-’s  slechts  één  tegenwerping  te 
maken,  n.1.  dat  mogelijk  deze  klassen  K en  M met  de  zon  een  ge- 
meenschappelijke eigen  beweging  hebben,  waardoor  de  q geen  goede 
maat  voor  de  afstand  is.  Mag  dit  ook  a priori  onwaarschijnlijk  zijn, 
men  kan  het  bovendien  nog  op  de  proef  stellen  door  een  materiaal, 
dat,  anders  voor  dit  soort  onderzoekingen  te  gebrekkig,  juist  op  dit 
punt  waardevol  uitsluitsel  kan  geven,  n.1.  door  de  direct  gemeten 
parallaxen.  Hertzsprung  geeft  middelwaarden  van  de  op  grootte  0,0 
gereduceerde  gemeten  parallaxen,  waarnaast  wij  hier  de  waarden 
gezet  hebben,  voor  eenigszins  andere  groepen  uit  onze  jr4,o  afgeleid: 
Waargen. 
^0.0 
Uit 
q berek.  jto. 
II— IV 
0''.0255  (6) 
I— III 
0".021 
IV— VI 
0 .106 
(5) 
IV— V 
0 .054 
VII— VIII 
0 .153  (10) 
VI— VIII 
0 .094 
IX— XI 
0 .2260  (6) 
IX— XII 
0 .21 
XII— XIII 
0 .442 
(2) 
XIV 
0 .567 
(5) 
XIII— XIV  0 .33 
XV 
0 .151 
(8) 
XV 
0 .14 
XVI 
0 .171 
(3)  ■ 
XVI— XX 
0 .096 
XVII— XVIII  0 .115 
(3) 
b a.  Carinae  uitgesloten. 
