( 104  ) 
hun  snelheden  binnen  de  groep  bepaald  worden  door  hun  onderlinge 
aantrekkingen,  dan  mag  men  verwachten  dat  dooreen  genomen  de 
snelheden  des  te  grooter  zijn,  naarmate  de  massa’s  kleiner  zijn. 
Voor  de  Orionsterren  met  kleine  snelheid  ontstaat  hieruit  geen  moei- 
lijkheid; want  dezelfde  omstandigheden,  die  ons  veroorloven  hun 
Qvengroote  massa  toe  te  schrijven  als  de  A,  F en  G sterren,  ver- 
oorloven ons  ook,  hun  een  grooter  massa  toe  te  kennen.  De  K sterren, 
die  zoowel  een  grooter  massa,  als  een  grooter  snelheid  hebben, 
worden  echter  door  deze  stelling  tot  een  afzonderlijke  groep  gestem- 
peld, die  door  weike  reden  dan  ook,  oorspronkelijk  met  grooter 
snelheden  moet  toegerust  zijn.  Arcturus,  met  haar  onmeetbaar  kleine 
parallaxe  en  groote  E B,  is  door  haar  buitensporig  groote  lineaire 
snelheid  en  buiten  mate  groote  lichtkracht.  dus  in  het  overdrevene 
een  type  voor  deze  geheele  klasse,  waarvan  zij  de  helderste  ver- 
tegenwoordigster is.  Het  zou  daarom  de  moeite  waard  zijn,  het 
systematische  in  de  beweging  der  K sterren,  die  tot  nog  toe  zonder 
onderscheid  met  de  F eii  G sterren  als  2'^®  type  samengenomen 
werden,  afzonderlijk  te  onderzoeken. 
Mocht  echter  deze  uitkomst  omtrent  de  grootere  massa  der  K en  M 
sterren  niet  bevestigd  worden,  dan  blijft  als  eenige  andere  mogelijk- 
heid de  onderstelling,  dat  de  dichtheid  dezer  sterren  uiterst  gering  is. 
In  dit  geval  zou  hun  massa  dezelfde  kunnen  zijn,  als  van  andere 
sterren,  en  kunnen  zij  ontwikkelingsstadia  van  dezelfde  lichamen 
voorstellen.  Waar  deze  dan  echter  in  de  ontwikkelingsreeks  thuis 
behooren,  blijft  hierbij  een  raadsel.  Er  is  een  regelmatige  continuiteit 
in  de  opeenvolging  van  F — G — K — M ; al  naar  men  de  ontwikkeling 
in  de  eene  of  in  de  andere  richting  onderstelt,  gaat  bij  den  overgang 
G — K afkoeling  met  uitzetting,  of  verhitting  met  inkrimping  gepaard. 
Men  kan  het  raadselachtige,  dat  in  deze  onderstelling  ligt  ook 
aldus  uitdrukken;  terwijl  in  de  natuurlijke  ontwikkeling  der  hemel- 
lichamen, zooals  die  naar  onze  opvattingen  plaats  vindt,  wel  de 
temperatuur  een  maximum  heeft,  maar  de  dichtheid  doorloopend 
moet  toenemen,  zouden  de  hier  verkregen  cijfers  naar  deze  inter- 
pretatie op  een  maximum  van  dichtheid  in  de  spectrumklassen  F en 
G wijzen. 
In  Vol.  XI  van  Astronomy  and  Astrophysics  heeft  Maunder  reeds 
opmerkzaam  gemaakt  op  verschillende  omstandigheden,  die  er  op 
wijzen,  dat  het  spectraaltype  niet  zoozeer  een  aanduiding  is  van  ver- 
schillend ontwikkelingsstadium  als  wel  van  verschillende  samenstelling 
“There  seems  to  me  but  one  way  of  reconciling  all  these  different 
circumstances  viz : to  suppose  that  spectrum  type  does  not  primarely 
or  usually  denote  epoch  of  stellar  life,  but  rather  a fundamental 
