( 126  ) 
XII.  Cryostaat  in  hei  bijzonder  voor  temperaturen  vaw 
— 252°  tot  — 259°. 
§ 1.  Beginsel.  In  § 1 werd  medegedeeld  dat  het  weliswaar  gelukt 
was  in  den  cryostaat  van  Med.  N".  94"  VIII  een  bad  van  waterstof  af 
te  schenken  en  daarin  te  onderhouden,  alsmede  daarin  metingen  te 
verrichten,  doch  dat  het  vacuumglas  daarna  sprong.  Het  was  alleen 
aan  een  toeval  te  wijten,  dat  de  meettoestellen,  in  welke  het  werk 
van  geheele  serien  van  waarnemingen  opgehoopt  was,  na  \'erwijdering 
van  de  scherven  en  het  gruis  van  het  vacuumglas,  nog  ongedeerd 
te  voorschijn  kwamen.  Bij  de  thans  te  beschrijven  inrichting  behoeft 
men  een  tegenspoed,  als  toen  een  oogenblik  dreigde,  niet  meer  te 
vreezen.  Ik  heb  daarbij  het  bad  tegen  warmtetoevoer  beschut  door 
den  eigen  damp.  De  nieuwe  toestel  herinnert  in  vele  opzichten  aan 
dien,  welken  ik  gebruikte  om  een  bad  van  vloeibare  zuurstof  te  ver- 
krijgen, toen  de  vacnumglazen  nog  niet  bekend  waren,  ja  zelfs  is  de 
kookkast  van  den  toenrnaligen  toestel  opgeofferd  om  den  thans  be- 
schreven toestel  te  bouwen. 
De  voornaamste  oorzaak  van  het  springen  van  vacnumglazen,  waarop 
door  mij  in  verschillende  Mededeelingen  steeds  als  een  gevaar  voor 
het  brengen  van  kostbare  toestellen  in  vacnumglazen  gewezen  is,  zijn 
de  groote  spanningen,  die  bij  de  groote  temperatuurverschillen  van 
binnen  en  buitenwand  ontstaan  en  die  zich  voegen  bij  de  toch  reeds 
aanwezige  spanningen  tengevolge  van  het  vacuum.  Aan  den  invloed 
van  die  spanningen  was  het  bijv.  toe  te  schrijven,  dat  alleen  bij  het 
tusschenlasschen  van  een  metalen  veer,  de  in  Med.  85,  Juni  ’03  be- 
schreven vacuumbuizen  de  afkoeling  met  vloeibare  lucht  konden  door- 
staan. Van  tijd  tot  tijd  komt  het  voor  dat  een  vacuumkolf  in  gebruik 
voor  vloeibare  lucht  schijnbaar  zonder  aanleiding  springt  en  de  wijde 
vacuumcylinders  zijn  bij  dezelfde  afkoeling  nog  minder  te  vertrou- 
Aven  dan  de  kolven.  Bij  de  zooveel  sterkere  afkoeling  met  vloeibare 
waterstof  neemt  het  gevaar  van  springen  nog  toe.  Door  gewoonte 
wordt  men  ertoe  geneigd  een  gevaar  te  vergeten,  doch  men  moet 
er  zich  eerder  over  veinvonderen  dat  een  glas  als  gebruikt  voor  den 
cryostaat  in  Med.  N®.  94"  VIII,  gevuld  met  vloeibare  waterstof  niet 
springt,  dan  wanneer  dit  wel  het  geval  is. 
In  den  nieuAven  cryostaat  PI.  V is  de  oorzaak  van  het  springen 
A^an  het  vacuumglas  zooveel  mogelijk  Aveggenomen  en  Avordt  zoo  het 
toch  mocht  bezAvijken,  voorkomen  dat  de  meettoestellen  in  het  bad 
daarbij  beschadigd  zullen  worden.  De  Avaterstof  Avordt  niet  onmiddellijk 
in  het  A'acuumglas  B'o.^  gestort,  maar  in  een  glazen  beker  Ba,  die 
in  het  vacuumglas  wordt  geplaatst  (verg.  Med.  X”.  23,  Jan.  ’96 
