( 593  ) 
Ik  merk  nog  op  dat  de  waarnemingen  bijna  alle  overdag,  vooral 
’s  morgens  volbracht  zijn.  Zeker  zal  de  temperatuursverandering, 
vooral  dicht  bij  het  aardoppervlak,  over  dag  en  over  nacht  niet 
dezelfde  zijn,  doch  het  waarnemingsmateriaal  was  niet  groot  geiioeg 
om  dit  verschil  met  zekerheid  te  kunnen  bepalen.  Eindelijk  zijn  de 
verschillende  ballontochten  van  uit  verschillende  stations  verricht; 
Halde  (in  Denemarken],  Berlijn,  Parijs,  Straatsburg  en  Weenen,  zoodat 
de  door  mij  opgegeven  getallen  niet  gelden  voor  eene  bepaalde  plaats 
maar  voor  het  gemiddelde  van  de  streek  door  die  stations  ingesloten. 
Nadat  ik  de  in  tabel  II  vermelde  temperaturen  had  opgemaakt, 
maakte  ik  kennis  met  twee  verhandelingen,  waarin  ten  deele  het- 
zelfde onderwerp  behandeld  is,  en  wel ; J.  Hann,  Ueber  die  Tempe- 
raturabnahme  mit  der  Höhe  bis  zu  10  Km.  nacli  den  Ergebnissen 
der  internationalen  Ballonaufstiege.  Sitzungs berichte  der  mathematisch 
naturwissenschaftlichen  Klasse  der  K.  Akademie  der  Wissenschaften 
Wien.  Band  93,  Abth.  II  a,  S.  571,  en  S.  Grenander,  Les  gradients 
verticaux  de  la  température  dans  les  minima  et  les  maxima  baro- 
métriques.  Arkiv  för  Matematik,  Astronomi  och  Fysik.  Band  2,  Hefte 
1 — 2.  Upsala,  Stockholm. 
De  uitkomsten  voor  elke  maand  tot  eene  hoogte  van  12  kil.,  door 
Hann  in  zijne  verhandeling  medegedeeld,  heb  ik  telkens  voor  3 maan- 
den gemiddeld  en  die  gemiddelden  in  tabel  I naast  de  door  mij 
verkregen  waarden  gesteld;  de  overeenstemming  van  beide  uitkomsten, 
die  voor  een  groot  deel  uit  verschillende  waarnemingen  zijn  afgeleid, 
is  zeer  bevredigend. 
Grenander  beschouwt  in  zijne  verhandeling  vooral  de  betrekking 
tusschen  de  temperatuursveranderingen  en  de  barometerstanden,  zijne 
uitkomsten  zijn  dus  niet  onmiddellijk  met  de  mijne  te  vergelijken; 
vermoedelijk  is  men  echter  het  meest  gerechtigd  de  temperatuurs- 
veranderingen bij  barometermaxima  te  vergelijken  met  die,  welke  ik 
voor  helder  weder  heb  opgemaakt.  Op  groote  hoogten,  tot  omstreeks 
16  kil.,  verkrijgt  Grenander  ook  bij  toenemende  hoogten  eene  ge- 
ringe temperatuursdaling. 
Het  is  moeilijk  te  bepalen  met  welke  nauwkeurigheid  de  door  mij 
in  tabel  H opgegeven  temperaturen  werkelijk  de  gemiddelde  waarden 
in  de  verschillende  jaargetijden  voorstellen;  de  afwijkingen,  vooral 
op  groote  hoogten,  kunnen  wellicht  enkele  graden  bedragen,  maar 
zeker  stellen  zij  de  gemiddelde  temperatuursverdeeling  beter  voor 
dan  de  waarden  die  men  bij  de  verschillende  refractietheorieën 
heeft  aangenomen,  en  zal  men  er  dus  juistere  waarden  van  de 
straalbreking  uit  kunnen  atleiden. 
