( 611  ) 
De  klieving  ^'an  liet  beenvischei  verloopt  niet  geheel  regelmatig. 
Combineeren  wij  de  uiterst  nauwkeurige  waarnemingen  van  Kopsch 
hierover  met  elkaar,  dan  zien  wij,  dat  in  de  zich  klievende  kiem- 
schijf  op  een  zeer  bepaald  oogenbiik,  ongeveer  dat  der  tiende  deeling 
van  de  embryonaal  cellen,  een  groote  verandering  optreedt. 
Tot  aan  het  einde  van  deze  deeling  (bij  Belone)  verloopen  de 
deelingen  van  de  Aerschillende  klievingscellen  volkomen  synchroon; 
bij  Torpedo  vond  Rcckert  synchronie  tot  de  9de  deeling.  Door  de 
tiende  deeling  wordt  verder  (bij  Gobius,  Crenilabrus,  Belone)  de 
dooierzakentoblast  gevormd,  doordat  de  beide  kernen  van  de  rand- 
segmenten,  door  deze  deeling  gevormd,  in  het  ongedeelde  protoplasma 
blijven  liggen  ; waar  deze  vorming  niet  bij  de  tiende  deeling  begint, 
is  de  afwijking  toch  slechts  gering  (bij  Cristiceps  argentatus  voor  een 
klein  gedeelte  reeds  gedurende  de  9de  deeling,  bij  Trutta  fario  eerst 
gedurende  de  11de  deeling).  Tegelijkertijd  met  de  dooierzakentoblast 
differentieert  zich  bij  de  10de  deeling  de  deklaag.  Na  de  10de  deeling 
verandert  de  kieinschijf  plotseling  van  vorm  ; zij  wordt  meer  heuvel- 
achtig, hooger  en  geringei  van  omvang ; de  celmassa  concentreert 
zich,  de  deklaag  wordt  nog  scherper  als  omhulling  van  de  overige 
kiemcellen  zichtbaar.  Juist  deze  gelijktijdige  differentiatie  van  de  dek- 
laag, de  laag,  die  de  kiemschijf  naar  buiten  afsluit  en  de  eenige  weg 
is,  waarlangs  de  zich  ontwikkelende  cellen  de  zuurstof  uit  de  peri- 
vitelline  vloeistof  kunne]i  opnemen,  en  den  dooierzakentoblast,  die 
de  middellaai-  is  tusschen  de  voedende  dooiermassa  en  den  zich  ont- 
wikkelenden kiem,  schijnt  mij  van  groote  beteekenis  te  zijn,  en 
terecht  wordt  zij  dan  ook  door  Kopsch  met  nadruk  vermeld.  Hier- 
door wordt  een  nieuwe  phase  in  het  ontwikkelingsproces  ingeleid, 
en  is  de  overgang  begonnen,  die  de  gastrulatie  inleidt. 
Al  spoedig  Avordt  de  kiemschijf  platter,  in  ’t  eerst  omdat  de  dek- 
laag als  het  ware  zich  iets  samentrekt  en  de  kiemschijf  meer  in  den 
dooier  wegzinkt  (fig.  8),  doch  daarna  omdat  de  celmassa,  platter 
wordend,  zich  uitbreidt  (tig.  9).  De  cellen  leggen  zich  vaster  tegen 
elkaar  aan,  en  al  spoedig  wordt  de  eenzijdige  verdikking  aan  de 
kiemschijf  zichtbaai',  die  het  uiterlijk  waarneembare  begin  der  embryo- 
vorming  is. 
Het  is  hierbij  hetzelfde,  of  eene  blastula-holte  wordt  gevormd,  of 
niet.  Zooals  ik  vroeger  beschreef,  wordt  bij  verschillende  miu-aenoiden 
op  dit  stadium  een  duidelijke  blastulaholte  gevormd,  reeds  aan  het 
levende  ei  zichtbaar.  Daarop  volgt  dan  de  afplatting  van  de  kiem- 
schijf. Zooals  mij  nu  evenwel  bij  het  onderzoek  van  jonge  stadiën 
van  eieren  van  muraena  no.  7 bleek,  wordt  bij  deze  eieren  geen 
')  Men  vergel.  PetplU,s  Camper,  Deel  2,  pag.  150. 
