( 61 -2  ) 
blastnJaholte  gevormd,  en  blijft  hier  de  kiemschijf,  die  juist  dezelfde 
spitse  konische  vorm  aanneemt  als  bij  de  andere  muraenoiden,  uit 
een  nagenoeg  soliede  massa  van  slechts  los  tegen  elkaar  aanliggende 
cellen  bestaan.  Het  verdere  verloop  van  de  ontwikkeling,  de  afplat- 
ting van  de  kiem  enz.,  is  hetzelfde  als  bij  de  andere  soorten  (men 
vergel.  fig.  1 — 3 op  plaat  1). 
Deze  afplatting  van  de  kiemschijf,  volgende  op  het  juist  beschreven 
stadium,  samengarmde  met  de  concentratie  van  de  blastodermcellen 
naar  de  zijde  waar  zich  later  het  embryo  vormt,  en  voorafgaande 
aan  de  eigenlijke  invaginatie  (met  gedeeltelijke  delaminatie)  van  de 
kiemcellen,  die  tot  het  ontstaan  van  chorda  en  mesoderm  aanleiding 
geeft,  schijnt  mij  nu  reeds  tot  de  gastrulatie  te  moeten  worden  ge- 
rekend, en  te  moeten  worden  vergeleken  met  de  ,,clivage  gastrnléen'’ 
bij  de  annren. 
On  middellijk  hieraan  sluit  zich  de  vorming  van  de  prostomaalver- 
dikking,  daar  Avaar  de  deklaag  aan  den  periblast  stoot,  uit  de  opper- 
vlakkige cellen  van  den  periblast  (tig.  4,  5 en  6 op  plaat  1)  ter- 
wijl vermoedelijk  ook  nog  iets  meer  naar  binnen  entodermcellen  in 
aansluiting  hieraan  door  delaminatie  zich  uit  den  periblast  afzonderen 
(fig.  5 e).  Men  vindt  hier  derhalve,  zooals  bij  vele  vertebraten,  ento- 
dermvorming  door  delaminatie.  Op  het  oogenblik,  dat  de  proslomaal- 
verdikking  zich  differentieert  (fig.  2,  4)  vindt  men  nog  geen  meso- 
derminvaginatie,  slechts  eene  verdikking  van  de  celmassa  vóór  de 
met  de  deklaag  samenhangende  cellen  der  prostomaalverdikking. 
Direct  na  dit  stadium  vindt  men  evenwel  een  duidelijke  differentiatie 
van  het  mesoderm.  Dan  is  evenwel  de  notogenese  reeds  begonnen, 
en  is  de  gastrulatie  afgeloopen.  Voor  het  verdere  verloop  van  de 
ontwikkeling  kan  ik  volstaan  me^  naar  mijne  vroegere  beschrijvijig 
te  verwijzen.  Dat  zich  hierbij  slechts  een  weinig  promineerende 
,,staartknop”  vormt  en  geen  ver  naar  achteren  over  de  gastraalholte 
uitstekende  ,,staartlappen”  Avorden  gevormd  zooals  bij  de  selachei, 
vindt  zijne  oorzaak  in  de  eigenaardige  verhoudingen  van  de  dek- 
laag, die  op  de  geheele  ontwikkeling  haren  stempel  drukken  (,,déve- 
loppement  massif”  van  H^nneguy). 
2.  Om  de  richting,  Avaarin  de  dooiermassa  door  den  blastoderm- 
ring  Avordt  omgroeid,  Aaist  te  stellen,  ging  ik  bij  het  onderzoek  der 
1)  SuMNER  (l.c.  pag.  145)  zag  bij  Salvelinus  beelden,  die  hem  op  denzelfden  oor- 
sprong van  de  cellen  der  prostomaalverdikking  schenen  te  Avijzen,  doch  niet  hij 
Nolurus  en  Schilbeodes.  Over  de  toestanden  bij  de  laatste  twee  vormen  kan  ik 
niet  oordeelen,  doch  ik  wil  er  alleen  op  wijzen,  dat  de  figuren,  door  den  schrijver 
gegeven,  van  veel  te  late  ontwikkelingsstadiën  zijn  genomen,  om  bewijzend  te 
kunnen  zijn. 
