( 615  ) 
3.  Aan  het  einde  van  de  dooieromgroeiing,  op  het  oogenblik,  dat 
de  dooierblastoporus  zich  sluit,  vormt  zich  de  KuPFFER’sche  blaas  op 
de  vroeger  door  mi]  uitvoerig  beschreven  wijze.  Zij  mondt  dan  tijdelijk 
door  een  nanwe  gang  in  de  perivitelline  i’uimte  uit.  Door  Swaen  eu 
Brachet  ')  wordt  deze  gang  met  het  canalis  neureutericus  gehomolo- 
giseerd,  ni.  i.  ten  onrechte.  De  KuPFFER’sche  blaas  is  een  ventrale 
vorming.  Dorsaal  wordt  zij  begrensd  door  de  cellen  der  prostomaal- 
verdikking,  een  open  canalis  neurentericus  bestaat  ook  bij  deze  vormen 
niet.  Reeds  in  mijn  vorig  opstel  bracht  ik  op  phj^siologische  gronden 
haar  in  verband  met  den  allantois  der  amnioten,  en  het  schijnt  mij 
een  zeer  gelukkige  gedachte  van  Hubrecht,  de  vergelijking  van  deze 
blaas  met  de  allantois  ook  morphologisch  door  te  voeren,  en  zoo  de 
oude  KuPFFER’sche  benaming  van  dit  orgaan  weer  in  eere  te  herstellen. 
VERKLARING  DER  FIGUREN  OP  PLAAT  1 EN  2. 
Plaat  1. 
Fig.  1 tot  4.  Mediane  doorsneden  door  eieren  van  Muraena  No.  1 op  verschillende 
stadiën  van  gastrulatie.  In  fig.  3 is  de  gastrulatie  reeds  geëindigd  en  de  notogenese 
begonnen.  40-malige  vergrooting.  In  fig.  2 is  de  structuur  van  den  dooier  mede 
aangegeven.  Fig.  4a,  5 en  6 geven  mediane  doorsneden  door  de  zich  ontwikkelende 
prostomaalverdikking  bij  sterker  vergrooting  weer. 
Fig.  7 tot  9.  Afplatting  van  de  kiem  bij  eieren  van  Muraena  No.  7.  vergrooting 
40-maa]. 
Plaat  2. 
Alle  figuren  van  deze  plaat  zijn  zoo  nauwkeurig  mogelijk  naar  het  levende  object 
geteekend. 
Fig.  la  tot  Ie.  Omgroeiing  van  den  dooier  bij  een  ei  van  Muraena  No.  1. 
Fig.  2a  tot  2d.  Omgroeiing  van  den  dooier  bij  een  ei  van  Muraena  No.  1 
Avaarbij  door  middel  van  een  fijne  naald  een  der  oliedruppels  (O  DL  voorzichtig 
was  losgemaakt  en  nu,  nog  door  een  periblastdraad  met  het  ei  verbonden,  naast 
den  zich  nog  in  den  dooier  bevindenden  droppel  bleef  liggen.  In  fig.  2c  is  deze 
losgemaakte  oliedruppel  door  den  voorbijgroeienden  blastodermrand  van  de  dooier- 
oppervlakte  losgeraakt  en  ligt  nu  los  tegen  de  eikapsel  EK.  In  fig.  2cZ  (sluiting  van 
den  blastoporus)  is  deze  druppel  niet  meer  in  de  figuur  geteekend. 
Fig.  3.  Sterke  verplaatsing  van  het  achtereinde  van  het  embryo  gedurende  de 
omgroeiing  van  den  dooier,  terwijl  het  kopeinde  ongeveer  op  de  plaats,  waar 
vroeger  het  centrum  van  de  kiemschijf  zich  bevond,  gelegen  is. 
Fig.  4.  Sterke  vormverandering  van  de  dooierspheer  door  den  blastodermring  bij 
een  ei  van  Muraena  No.  4,  waarbij  toch  de  oliedruppels  hun  onderlinge  afstanden 
bijna  volkomen  hadden  bewaard. 
OD  = oliedruppel. 
pv  = prostomaalverdikking. 
per  = periblast. 
BI  = blastoderm. 
D*  = deklaag. 
Leiden,  17  Januari  1907. 
9 Archives  de  Biologie  T.  20,  1904,  pag.  601. 
41* 
