( 628  ) 
het  opeten  van  faeces  in  den  pharynx  was  gekomen  en  niet  door 
een  proximaalwaarts  gerichte  beweging  van  de  fijne  deeltjes. 
Op  grond  van  mijn  proeven  meen  ik  derhalve  te  mogen  besluiten, 
dat  de  anthracose  van  de  longen  niet  ontstaat  door  opname  van  fijne 
deeltjes  uit  het  darmkanaal.  Het  moge  a priori  aannemelijk  zijn, 
dat  fijne  deeltjes  in  het  darmslijmvlies  opgenomen  hunnen  worden 
en  na  passage  van  de  mesenteriale  Ijmphklieren  langs  ductus  thora- 
ciciis  en  rechter  hart  in  de  longen  kunnen  geraken,  zoo  is  daaraan 
voor  het  ontstaan  der  long-anthracose  toch  geenszins  zulk  een  betee- 
kenis  toe  te  kennen  als  Vansteenberghe  en  Grisez  hebben  gedaan. 
Blijkbaar  hebben  deze  onderzoekers,  niet  of  niet  in  voldoende  mate 
gelet  op  de  physiologische  anthracose  der  proefdieren,  alsmede  op 
de  aspiratie  der  gekleurde  deeltjes,  die,  zooals  boven  vermeld,  zelfs 
door  directe  inspuiting  in  den  darm  niet  geheel  is  uit  te  sluiten. 
Indien  de  physiologische  anthracose  door  opname  van  kooldeeltjes 
in  den  darm  ontstond,  zouden  bij  dieren  en  mensctien  niet  alleen  de 
mesenteriale  klieren,  maar  ook  het  beendermerg  en  de  milt  veel 
koolpigment  moeten  bevatten.  Ten  eerste  toch  is  niet  in  te  zien,  hoe 
kooldeeltjes  de  talrijke  mesenteriale  klieren  zouden  passeeren  zonder 
er  duidelijke  sporen  van  hun  doortocht  in  achter  te  laten  en  ten 
andere  is  er  geen  reden  aan  te  wijzen,  waarom  niet  de  kooldeeltjes 
voor  een  groot  deel  door  de  capillairen  der  longen  zouden  heengaan 
en  zich  in  beendermerg  en  milt  afzetten.  ■ 
Beschrijving  van  de  proeven. 
1.  Cavia  650  gram. 
Eerst  24  uur  zonder  voedsel,  daarna  24  uur  lang  uitsluitend 
brooddeeg  met  roet,  daarna  gedood. 
Resultaat : Macroscop.  darmkanaal  veel  roet,  longen  grijs  met 
zwarte  vlekjes  vooral  in  de  bo\'enkwabben,  bronchiale  klieren  sterk 
gepigmenteerd. 
Microscop.  In  de  interstitiën  van  het  longweefsel  zijn  vele  stof- 
cellen,  vooral  onder  de  pleura.  Zeer  enkele  stofcellen  bevinden 
zich  ook  in  de  alveolen  en  in  de  bronchi.  De  bronchiale  klieren 
bevatten  zeer  vele  cellen  met  zwart  pigment. 
Een  sterke  proximaalwaarts  gerichte  lieweging  nam  Uffenheimer  waar  als 
hij  een  suspensie  van  bacillus  prodigiosus  bij  konijnen  in  het  rectum  bracht ; de 
bacillen  stegen  omhoog  tot  in  den  pharynx,  van  waar  uit  ze  geaspireerd  werden. 
Deutsche  Med.  Wochenschr.  1906,  N^.  46. 
