( 646  ) 
voor  de  smelting  benoodigde  warmte  geleverd  worden  door  geleiding 
door  het  ijs.  Trouwens  reeds  J.  Thomson  Bottomlby  toonde  aan, 
dat  het  zijwaarts  afA'loeien  van  het  water  groote  vertraging  ten  ge- 
volge heeft. 
De  proeven  hebben  nu  geleerd,  dat  dit  afvloeien  werkelijk  plaats 
vindt.  Want  zelfs  als  het  ijs  volkomen  helder  was,  werden  op  de 
plaatsen  waar  de  draad  door  het  ijs  gegaan  was,  A^erschillende 
blaasjes  waargenomen : Daar  was  dus  niet  al  het  ijs  terug  gevormd, 
dat  er  eerst  geweest  was. 
In  verband  hiermede  moet  ik  nog  wijzen  op  een  eigenaardige 
verandering,  die  bij  de  proeven  voor  de  waarde  van  C gevonden 
wordt : deze  waarden  stijgen  met  de  belasting.  Zeer  sterk  komt  dit 
nit  bij  de  zilverdraden  en  de  nieuw-zilverdraden,  maar  het  is  toch  ook 
bij  de  staaldraden  Avel  aaiiAvezig  — vooral  bij  den  dikken  staaldraad, 
van  0.87  m.M.  dikte. 
Inderdaad  Averd  in  overeenstemming  daarmede  ook  dikwijls  gecon- 
stateerd, dat  de  blaasjes  op  het  pad  van  den  draad  talrijker  Avaren 
bij  geringe  belasting  dan  bij  grootere,  Avat  vooral  duidelijk  uitkAvam 
bij  proeven,  waarbij,  gedurende  een  zelfde  daling,  eerst  een  groote 
en  dan  eene  kleine  belasting  werd  gebruikt.  Bij  die  kleinere  belasting 
stroomt  er  dus  meer  Avater  zijAvaarts  af. 
Ik  heb  ook  nog  verschillende  proeven  genomen,  bij  Avelke  de  draad 
naar  omhoog  door  het  ijs  werd  getrokken,  in  de  hoop  dan  dit  zijwaarts 
wegvloeien  te  voorkomen.  Het  resultaat  Avas  echter  niet  het  verwachte, 
ook  dan  vertoonden  zich  blaasjes  en  de  gevonden  waarden  van  C 
Avaren  zelfs  nog  iets  kleiner  dan  in  het  eerste  geval.  Het  zou,  in 
verband  met  deze  quaestie,  Avel  gewenscht  zijn  de  daling  A^an  een 
vooi'Averp  in  zijn  geheel,  een  ijzeren  kogel  bijv.  door  volkomen  hel- 
der ijs  na  te  gaan. 
Ik  meen,  dat  deze  afvloeiing  de  voornaamste  oorzaak  is  van  het 
verschil  tusschen  theorie  en  Avaarneming.  Zij  verklaart  ook,  dat  bij 
den  zilverdraad  grooter  verschillen  Averden  gevonden  dan  bij  den 
nieuAvzilverdraad  en  den  staaldraad.  Want,  wordt  de  Avarmte  maar 
voor  een  deel  geleverd  door  het  bevriezingsproces  boven  den  draad 
en  moet  het  ontbrekende  door  het  ijs  Avorden  aangevoerd,  dan  schijnt 
het  mij  vrij  onverschillig  of  de  draad  al  een  zeer  goede  warmte- 
geleider is. 
5“.  Het  ijs  is  een  kristallijne  stof.  Ook  dit  kan  wellicht  van  invloed 
zijn.  Wellicht  is  het  smeltpunt  aan  de  verschillende  zijden  der  kristal- 
vlakken,  met  welke  de  draad  in  aanraking  komt,  niet  hetzelfde.  Van 
Pogg.  Ann.  148  p.  49l2  1871. 
