( 647  ) 
dezen  invloed,  die  mogelijk  aanwezig  is,  kunnen  wij  niet  aangeven 
in  welke  richting  hij  het  resultaat  wijzigt.  Om  na  te  gaan  of  een 
dergelijke  invloed  aanwezig  is,  heb  ik  eenige  malen  den  draad  een- 
zelfde blokje  ijs  laten  doorgaan  in  drie  onderling  loodrechte  richtingen, 
Een  merkbaar  verschil  werd  echter  niet  verkregen. 
Als  algemeen  resultaat  van  de  genomen  proeven  meen  ik  Ie  mogen 
aangeven,  dat  door  deze  proeven  een  aanduiding  gegeven  is,  dat  de 
regelatie-theorie  in  staat  gevonden  zal  worden  de  verschijnselen  niet 
alleen  qualitatief,  maar  ook  quantitatief  te  verklaren. 
Scheikunde.  — De  Heer  Franchimont  biedt  eene  mededeeling  aan, 
getiteld  ; ,, Bijdrage  tot  de  kennis  der  werking  vah  rëeel  salpeter- 
zuur op  heterocyclische  verbindingen” . 
Ongeveer  twintig  jaren  geleden  de  regels  naspeurende,  volgens 
welke  het  salpeterzuur  j werkt  op  waterstofverbindingen,  zoowel 
op  die  welke  de  waterstof  aan  koolstof  als  op  die  welke  haar  aan 
stikstof  gebonden  bevatten,  werd  o.a.  gevonden  dat  de  waterstof, 
gebonden  aan  stikstof  tot  de  atoomgroep  NH,  niet  op  salpeterzuur 
werkt,  wanneei’  in  c}'clische  verbindingen  deze  groep  zich  tusscheh 
twee  groepen  CO  bevindt,  ivel  als  zij  daarin  staat  tusschen  de  groep 
CO  en  eene  verzadigde  koolwaterstofrest  ^),  waarbij  nog  gevoegd  kan 
worden  : niet  als  zij  daarin  geplaatst  is  tusschen  twee  verzadigde 
koolwaterstofresten,  ofschoon  dit  vroeger  niet  door  mij  werd  uitge- 
^ sproken. 
Eigenaardig  is  het  dat  de  waterstof  van  de  groep  NH  niet  werkt 
op  salpeterzuur  als  deze  groep  tusschen  twee  gelijke  groepen  zooals 
CD  of  verzadigde  koolwaterstofresten  staat,  wel  als  zij  zich  bevindt 
tusschen  twee  ongelijke,  zoodat  de  gedachte  aan  een  tautomeren 
vorm  zou  kunnen  opkomen  als  voorwaarde  voor  de  reactie. 
1)  n.l.  het  rëeele,  dat  o.a.  verkregen  wordt  door  een  mengsel  van  salpeterzuur 
s.g.  1.42  met  het  dubbel  gewicht  zwavelzuur  onder  verminderden  druk  bij  zachte 
verwarming  te  distilleeren,  zooals  herhaaldelijk  beschreven  is  o.  a.  Recueil  XVI. 
p.  386. 
2)  die  echter  niet  de  groep  CH2  behoeft  te  zijn,  zooals  Harries  mij  laat  zeggen 
Annalen  327.  p.  358.  .luist  op  de  door  hem  geciteerde  bladzijden  van  het  Recueil 
staan  de  bewijzen  voor  het  tegendeel.  Evenmin  is  door  mij  ooit  van  ,höchst 
concentrirter  Salpetersaure”  gesproken,  zooals  hij  zegt  en  waarvan  hij  meent  „den 
Begriff  festlegen”  te  moeten  en  waarvoor  hij  dan  iets  aanbeveelt  dat  in  vele  ge- 
vallen geen  goed  resultaat  kan  opleveren. 
43* 
