( 659  ) 
Natuurkunde.  — De  heer  Kamerlingh  Onnes  biedt  aan  Supplement 
14,  bij  de  Mededeelingen  uit  het  Natuurkundig  Laboratorium 
Ie  Leiden.  H.  Kamerlingh  Onnes  en  Mej.  T.  C.  Jolles:  „Bij- 
dragen tot  de  kennis  van  het  ^-vlak  van  van  der  Waals, 
XIV,  Grafische  afleiding  der  uitkomsten  van  fwoeven 
over  mengsels  van  ethaan  en  stikstofoxydide.” 
§ 1.  Inleiding.  In  het  volgende  hebben  wij  beproefd,  het  gedrag 
der  mengsels  van  N,0  en  C^Hg  (mengsels  van  het  ID  tjpe),  dat  dooi- 
de proeven  van  Ketenen  ")  bekend  is  geworden,  in  eerste  benadering 
quantitatief  met  behulp  van  het  vrije-energievlak  van  van  der  Waals 
af  te  leiden.  De  ten  behoeve  daarvan  geconstrueerde  if.’-vlakken  (zie 
pl.  I)  zijn  de  tegenhangers  van  die,  welke  in  Mededeeling  N“.  59 
(Zittingsv.  Juni  1900)  en  Med.  N°.  64^)  ter  afleiding  der  uitkomsten 
van  Küenen’s  en  Hartman’s  proeven  over  mengsels  van  CO^  en  CHjCl 
(mengsels  van  het  Ie  type),  werden  geconstrueerd.  Wij  zijn  bij  de 
grafische  behandeling  0 van  ons  vraagstuk  hoofdzakelijk  te  werk 
gegaan  als  in  IMed.  N“.  59,  waar  aan  Kuenens  bepalingen  de  kritische 
temperatuur  en  druk  vaii  eenige  mengsels  ontleend  werden,  en  dan, 
met  behulp  van  de  theorie  van  van  der  Waals,  de  uitkomsten  van 
een  andere  groep  van  proeven  — die,  betreffende  de  coëxistentie- 
voorwaarden  van  twee  phasen  bij  een  bepaalde  temperatuur  — zijn 
afgeleid. 
Kuenen’s  uitkomsten  voor  N,0  en  0,11,  zijn  in  hoofdzaak  neer- 
gelegd in  4 figuren  ^);  een  daarvan  geeft  de  kritische  grootheden 
van  welke  wij  bij  onze  afleiding  zullen  uitgaan,  en  de  grenslijnen 
voor  mengsels  van  verschillend  gehalte;  de  drie  anderen,  welke  de 
a-ü-projectie  van  de  connode  met  de  connodale-  of  raakkoorden  bij 
de  temperaturen  20°  0,  25°  C,  26°  C voorstellen,  doen  het  samen- 
trekken der  dwarsplooi  bij  het  stijgen  der  temperatuur,  en  eindelijk 
hare  splitsing  in  twee  plooien  in  het  licht  treden. 
Wij  hebben  gemeend  tot  een  betere  vergelijking  van  waarneming 
en  berekening  te  kunnen  komen,  wanneer  wij  de  waarnemingen, 
in  plaats  van  door  de  xv  figuren  bij  de  zooeven  genoemde  tempera- 
0 Hartman,  Leiden  Gomm.  Suppl.  no.  3,  p.  ff. 
2)  Kue.nen,  Leiden  Gomra.  no.  16.  Phil.  Mag.  4U,  p.  173,  1895,  vergel.  ook 
Kamerlingh  Onnes  en  Zakrzewski,  Leiden  Gomm.  Suppl.  no.  8.  (Zittingv.  Febr.  1904). 
Arch.  Neerl.  Serie  II,  Tomé  V,  p.  636. 
Grafische  oplossing  voor  bepaalde  gevallen  is  hier  alleen  mogelijk.  (Verg. 
Suppl.  8,  Zittingsversl.  Febr.  1904.  § 1). 
Waar  het  noodig  was,  zijn  Kuenens  figuren  volgens  de  door  hem  opgegeven 
wa  arnemingsresultaten  verbeterd . 
