( 736  ) 
zou  het  dus  ongeoorloofd  zijn,  voor  alle  soorten  van  stelsels  uitkom- 
sten te  willen  atleiden.  Maar  het  is  ons  slechts  te  doen  om  het  beloop 
van  T]c  in  die  gevallen,  waarbij  de  kom  pon  en  ten  uiterst  veel  in 
vluchtigheid  verschillen,  en  voor  die  gevallen  is  het  wellicht  een  niet 
al  te  onjuiste  onderstelling  voorloopig  aan  te  nemen,  dat  de  lijn,  die 
Tk  als  functie  van  x aangeeft,  niet  al  te  veel  van  een  rechte  afwijkt d) 
^ 1 dT],  Tt,—T]c^ 
In  die  onderstelling  dan  mogen  wij  voor  — schrijven 
Tic, 
Tk  dcV 
J*  ^Jc 
Daar  nu,  zooals  wij  reeds  onderstelden  — = 14,  zal — '■ 
m J-k, 
solute  waarde  niet  belangrijk  beneden  0.9  mogen  dalen,  opdat 
Tk, 
in  ab- 
log.  - 
Wl 
niet  kleiner  worde  dan  de  vereischte  waarde  11.5,  of  met 
andere  woorden,  opdat  het  temperatuurmaximum  bereikt  worde  moet 
de  kritische  temperatuur  van  de  eene  komponent  ongeveer  10  maal 
zoo  hoog  zijn  als  die  van  de  andere.  Een  systeem,  waarin  waterstof 
optreedt  zal  dus,  als  de  andere  komponent  haar  kritisch  punt  boven 
0°  C.  heeft  waarschijnlijk  wel  het  temperatuurmaximum  vertonnen, 
maar  reeds  als  de  vluchtiger  komponent  stikstof  of  zuurstof  is  zal 
men  meer  beperkt  zijn  in  de  keuze  van  de  andere  komponent. 
Immers  deze  zal  dan  haar  kritisch  punt  bij  ongeveer  1000°  C.  resp. 
1250°  C.  moeten  hebben.  Ware  aether  de  vluchtigere  komponent 
dan  zou  die  temperatuur  bijna  4500°  C.  bedragen. 
Aan  deze  conclusie  wordt  zeer  weinig  veranderd,  wanneer  wij  de 
temperatuur  van  het  smeltpunt  niet  op  V2  maar  op  van  de  kri- 
tische temperatuur  stellen,  zooals  zij  bij  een  aantal  stoffen,  wier  kri- 
tische temperatuur  en  smelttemperatuur  gegeven  zijn,  inderdaad  is. 
Immers  daardoor  wordt  wel  het  tweede  lid  van  verg.  (2)  belangrijk 
grooter  en  dus  — , maar  in  dezelfde  verhouding  stijgt  ook  — , zoodat 
.XI  ' rr 
zeker  niet  als  zoodanig  aanvaard  worden.  Niet  alleen  zijn  er  gemakkelijk  andere 
voorbeelden  te  noemen  die  in  strijd  zijn  met  dien  regel  (zie  bijv.  Quint,  Dissertatie, 
p.  44 ; Gerrits,  Dissertatie,  p.  68) ; maar  bovendien  — en  dit  geldt  misschien  nog 
als  ernstiger  bezwaar  — verbreekt  men  door  het  aannemen  dier  betrekking  geheel 
willekeurig  het  verband  der  isopiesten-figuur  (v.  n.  Waals,  Dit  Verslag  p.  691),  door  een 
middenstrook  daarvan  links  van  de  asymptoot  voor  onmogelijk  te  verklaren,  terwijl 
de  linker  en  rechter  strook  wel  bestaanbaar  worden  geacht.  Immers  met  = Faia3 
is  het  nooit  mogelijk,  dat  daldx  = 0 wordt  in  welk  stelsel  ook;  en  dit  nu  heeft 
juist  in  dat  middengedeelte  plaats.  Ik  had  dit  in  de  genoemde  publicatie  over  het 
hoofd  gezien;  Prof.  van  der  Waals  maakte  mij  er  sedert  attent  op.  Het  reeds 
genoem.de  stelsel  van  Qutnt  geeft  juist  een  voorbeeld  van  het  voorkomen  van  dit 
ggyal  — = 0;  ajo  is  daar  nog  kleiner  dan  de  kleinste  der  beide  a’s. 
d.x 
1)  Verg.  van  der  Waals,  Deze  Versl.  XIV,  p.  231. 
