( 753  ) 
do.  ^ dtjc 
en  dus  {v—Vs) — — van  de  orde  1.8  \MRT — p{v — Vi)}.  De  laatste 
term  is  bij  dit  volume  en  de  hier  geldende  lage  temperatuur  zeker 
MRT  db  , , . , . , . 
een  kleine  fractie  van  MRT,  evenzoo — > zoodat  de  uitdrukking 
V — b dos 
negatief  wordt. 
Ook  bij  het  geval,  dat  J onderzochte  gebied  nul  kan  worden, 
behoeven  wij  niet  stil  te  staan ; immers  dit  levert  niets  nieuws  op. 
'dp\  _ _ _ da 
Wordt  — nul  doordat  — eerst  negatief,  dan  positief  is  (minimum 
y y dx 
kritische  temperatuur)  dan  zal  men  aan  beide  kanten  hebben  wat 
in  het  eerste  geval  aan  den  linker  kant  (fig.  6 — 12)  plaats  greep; 
is  dajdx  eerst  positief,  dan  negatief  (minimum  van  dampdruk)  dan 
heeft  men  aan  beide  kanten,  wat  aan  den  rechter  kant  fig.  13  —16 
gebeurt. 
Ook  het  optreden  van  gevallen,  waarin  de  plooipuntskromme  de 
driephasenlijn  ontmoet,  geeft  in  verband  met  het  voorgaande  geen 
bezwaar  meer.  Alleen  is  het  duidelijk,  dat  de  twee  punten,  waar  die 
ontmoeting  plaats  grijpt  én  in  druk  én  in  temperatuur  beneden  het  punt 
van  afsnoering  (dubbelpunt  der  binodale  vast-fluïde)  moeten  liggen. 
Immers  als  de  afsnoering  heeft  plaats  gehad  en  dus  de  binodale  in  twee 
stukken  is  uiteengevallen,  schijnt  het  bij  een  voortdurend  samentrekken 
der  figuur  en  dus  een  negatieve  waarde  van  (£ü/)y  niet  meer  mogelijk, 
dat  de  driephasendruk  met  een  plooipuntsdruk  samenvalt  ^).  Maar  niets 
pleit  dan  ook  tegen  deze  conclusie.  Wel  daarentegen  komt  men  in 
onoverkomelijke  moeilijkheden  als  men  vasthoudt  aan  de  onderstel- 
ling, dat  steeds  het  afsnoeringspunt  aan  den  rand  zou  moeten  liggen. 
Immers  dan  valt  de  afsnoeringstemperatuur  en  -druk  samen  met 
die  van  B (fig.  1)  en  dit  punt  ligt,  daar  het  nog  aanmerkelijk  beneden 
het  tripelpunt  ligt,  althans  in  druk  zeker  ver  beneden  eenig  plooipunt. 
Wat  ten  slotte  de  gevallen  betreft  waar  Xg  tusschen  1 en  0 inligt, 
d.w.z.  waar  de  vaste  stof  een  in  fluïden  toestand  geheel  of  gedeeltelijk 
gedissocieerde  verbinding  is,  deze  laten  zich  uit  de  v,  a;-figuur  (tig.  2) 
zonder  verdere  moeilijkheid  in  alle  volledigheid  afleiden.  Men  krijgt 
dan  bij  lage  temperaturen  de  diagrammen  van  Smits  in  de  figuren 
4 — 7 bij  zijn  opstel:  Bijdrage  tot  de  kennis  der  p,x-  Qn  p,  T- 
1)  Verg.  de  desbetreffende  figuren  bij  van  der  Waals  (Deze  Verslagen  XII,  447, 
XIV,  186  (fig.  2))  en  Smits  (Deze  Verslagen  XII,  p.  666  en  671  en  XIV,  p.  192 
(fig.  10)). 
