( 758  ) 
zou  aanduiden,  van  uit  de  gasphasen  M en  j.Vder  enkelvoudige  stoffen  ^). 
In  de  volgende  § zullen  wij  uiteenzetten,  dat  het  inderdaad  in 
overeenstemming  met  de  onderscheiding  van  gastoestand  en  vloeistof- 
toestand bij  binaire  mengsels  in  het  algemeen  is,  wanneer  wij  A 
een  tweede  gasphase  noemen. 
§ 4.  Onderscheiding  van  gas- en  vloeistoftoestanden  hij  binaire  meng- 
sels. Wel  is  waar]  kan,  sinds  de  continuiteit  van  den  gasvormigen  en  den 
vloeibaren  aggregaatstoestand  vaststaat,  met  een  zeker  recht  gezegd 
worden  dat  eene  afgrenzing  van  beide  toestanden  niet  meer  mogelijk 
is;  doch  wanneer  men  in  de  definitie  van  wat  men  dan  onder 
vloeistof  en  wat  onder  gas  zal  verstaan  de  tegenstelling  en  den 
samenhang  van  het  heterogeen  en  homogeen  gebied  behoorlijk  wil 
uitdrukken,  en  gevolgtrekkingen  wil  afsnijden  ^),  die  in  strijd  zijn 
met  de  meest  voor  de  hand  liggende  opvatting  der  verschijnselen, 
zoo  is  de  speelruimte,  welke  bij  het.  vaststellen  dier  definitie  toege 
laten  blijft,  zeer  gering. 
Zoo  is  bij  eene  enkele  stof  wel  geen  andere  onderscheiding  mogelijk 
dan  met  behulp  van  de  isotherm  der  kritische  temperatuur  en  de 
grenslijn  (connodale  op  het  oppervlak  van  Gibbs),  die  door  den 
kritischen  toestand  (plooipunt  der  connodale)  in  twee  takken  wordt 
verdeeld,  van  welke  die  met  de  grootere  volumina  als  gastak,  die 
met  de  kleinere  als  vloeistofrak  moet  worden  gedefinieerd.  Vloeistof- 
phasen  zijn  alleen  die,  welke  door  isothermische  uitzetting  in  zulke, 
die  op  den  vloeistoftak  der  connodale  liggen,  kunnen  overgaan, 
benevens  de  tusschen  connodale  en  spinodale  gelegen  metastabiele 
phasen,  die  door  isothermische  samendrukking  op  den  vloeistoftak 
der  connodale  gebracht  kunnen  worden. 
Bij  de  binaire  mengsels  leidt  de  beschouwing  van  het  <;-vlak  van 
VAN  DER  Waals  in  vele  gevallen  tot  even  dwingende  bepalingen. 
Wij  zullen  bij  het  behandelen  daarvan  het  geval  van  vaste  aggregaats- 
toestanden  en  driephasenevenwichten  buiten  beschouwing  laten. 
Gastoestanden  zijn  in  de  eerste  plaats  al  de  toestanden  op  «/-'-vlakken 
op  welke  geen  plooien  zijn  waar  te  nemen.  Als  criterium  om  toe- 
standen, Avelke  behooren  tot  het  stabiele  of  metastabiele  gebied  “)  van 
«/.'-vlakken,  die  plooien  vertonnen,  in  gastoestanden  en  vloeistoftoe- 
1)  Vergelijk  noot  1 pg.  760. 
■ 2)  Zoo  de  definitie  van  Thiesen,  Z.S.  für  compr.  und  fl.  Gase  1 (1897)  p.  86, 
volgens  welke  b.v.  sterk  samengedrukte  waterstof  bij  gewone  temperaturen  een 
vloeistof  zou  moeten  worden  genoemd. 
33  De  metastabiele  toestanden  zijn  in  de  definitie  van  Boltzmann,  Gastheorie  II, 
p.  45,  niet  opgenomen. 
Labiele  toestanden  blijven  uit  den  aard  der  zaak  buiten  beschouwing. 
