( 193  ) 
Het  doel,  zoowel  van  Bessel  als  van  Schür,  was  niet  zoozeer  de 
bepaling  van  de  liggingen  der  wachter-loopbanen,  als  wel  die  van 
de  massa  van  Jupiter. 
ScmjR  verbeterde  nog  in  verschillende  opzichten  de  door  Bessel 
uitgevoerde  herleidingen  zijner  metingen  ; hierdoor  ondergingen  ook  de 
middelbare  fouten  der  enkele  bepalingen  van  Bessel  aanmerkelijke 
verminderingen,  en  de  boven  voor  deze  aangegevene  getallen  werden  nu 
voor  I ± 0'',21, 
„ II  ± 0 ,10, 
„ III  ± 0 ,26, 
„ IV  ± 0 ,30, 
dus  gemiddeld  ± 0",24. 
Gill  en  Finlay  maten,  zooals  gezegd  is,  niet  de  afstanden  en 
richtingen  der  wachters  ten  opzichte  van  het  middelpunt  der  planeet, 
maar,  naar  het  denkbeeld  van  Otto  Strüve^),  ten  opzichte  van 
elkander.  (Het  instrument  waarover  zij  konden  beschikken,  een  helio- 
meter  van  Repsold  van  inch  (19,05  cm.)  opening  en  ruim  2 meter 
brandpuntsafstand,  liet  in  volkomenheid  de  tot  nog  toe  gebruikte 
instrumenten  verre  achter  zich).  Die  waarnemingen  kunnen  veel 
nauwkeuriger  uitgevoerd  worden  ; zij  hebben  echter  tegen  zich,  dat 
de  samenstelling  en  de  oplossing  der  vergelijkingen  zooveel  omslach- 
tiger en  tijdroovender  wordt.  Zoowel  zij  beiden,  als  de  heer  de 
SiTTER  hebben  zich  daardoor  echter  niet  laten  afschrikken.  De  waar- 
schijnlijke fout  van  één  gemeten  afstand  werd  bevonden  te  bedragen 
± 0,''087,  dus  aanmerkelijk  minder  dan  die  van  de  metingen  van 
Bessel.  De  waarschijnlijke  fout  der  middelbare  afstanden,  (d.  i.  der 
onbekenden)  werd  zelfs  door  den  heer  de  Sitter  niet  grooter  dan 
± 0''020  of  ± 0"021  bevonden. 
(7)  Wij  merken  hier  nog  op  dat  de  heer  de  Sitter  het  geraden 
achtte,  eene  andere  keuze  voor  de  onbekenden  te  doen.  Wel  behield 
hij,  voor  eiken  wachter,  de  lengte  in  de  baan,  de  helling  en  den 
klimmenden  knoop  ten  opzichte  van  een  aangenomen  vast  vlak, 
maar  niet  de  excentriciteit,  de  ligging  A'^an  het  perijovium  en 
de  massa,  zoodat  er  voor  eiken  wachter  slechts  drie  elementen  als 
onbekenden  o verbleven,  daarentegen  voerde  hij  correcties  van  de 
coëfficiënten  van  storings-  of  liever  periodieke  termen  in,  die  dan 
nader  tot  de  kennis  van  de  massaas  der  wachters,  van  de  excentri- 
citeiten en  van  de  ligging  der  assen  moesten  leiden,  alsmede  een 
tweetal  onbekenden,  nl.  standvastige  fouten,  die  door  ieder  der  waar- 
b Zie  het  eerste  bericht  van  Hermann  Sïruvb,  in  den  len  Supplementband 
der  Pulkowa- waarnemingen,  Ie  blz.  onderaan. 
