( 249  ) 
ook  aannemen,  dat  er  v gevallen  zijn  waarin  feitelijk  de  physische 
oorzaak  niet  is  waargenomen,  doch  waarin  toch  een  oordeel,  en 
ditmaal  een  goed  oordeel  is  uitgesproken.  Deze  u gevallen  zijn  echter 
geprotocolleerd  onder  de  ware  gevallen,  doch  mogen  niet  als  gevallen 
van  juiste  waarneming  worden  aangemerkt;  slechts  van  lo — v geval- 
len mogen  wij  veronderstellen,  dat  de  physische  oorzaak  inderdaad 
en  feitelijk  is  waargenomen : in  alle  overige  gevallen,  dus  in  2v  1 
gevallen  is  geen  waarneming  van  de  werkelijke  differentie  der  prik- 
kels geschied. 
En  nu  hebben  wij  inderdaad  slechts  met  twee  mogelijkheden  te 
doen,  die  ik  als  gepercipieerde  en  niet  gepercipieerde  gevallen  zal  aan- 
duiden en  wier  aantal  ik  met  § en  / zal  aangeven  ; reeds  a priori 
is  dan  de  veronderstelling  gewettigd  dat  wij  het  recht  hebben  de 
principes  der  kansrekening  hierbij  toe  te  passen. 
Deze  veronderstelling  wordt  zekerheid,  wanneer  wij  even  in  her- 
innering brengen  welke  mathematische  betrekkingen  door  Fechner 
voor  het  aantal  valsche  en  ware  gevallen  gegeven  werden, 
Zooals  men  weet  telde  Fechner  bij  het  aantal  ware  gevallen  dat 
het  experiment  opleverde  de  helft  der  twijfelachtige  gevallen  op  : hij 
nam  dus  een  gecorrigeerd  aantal  ware  gevallen  id  aan  zoodat  dus 
vJ  ■=  IV  \ t.  Op  dezelfde  wijze  corrigeerde  hij  het  aantal  valsche 
gevallen  door  er  eveneens  de  helft  der  twijfelachtige  gevallen  bij  op 
te  tellen  ■.  v'  = v ^ t. 
Indien  ik  mijn  aantal  gepercipieerde  gevallen  bereken  vind  ik 
daarvoor  § = lo — v,  terwijl  het  aantal  niet  gepercipieerde  gevallen 
^ = t -\-2v  bedraagt.  Nu  zien  wij  onmiddellijk,  dat  ik  voor  het 
aantal  gepercipieerde  gevallen  ook  kan  schrijven : 
§ = — •yh 
Daar  door  Fechner  voor  de  relatieve  grootte  van  het  aantal  ge- 
corrigeerde ware  gevallen  de  uitdrukking: 
Dh 
0 
gegeven  is,  en  voor  het  relatieve  aantal  gecorrigeerde  valsche  gevallen: 
Dh 
o 
zoo  vinden  wij  hieruit  onmiddellijk  voor  § en  / de  beide  be- 
trekkingen : 
