( 273  ) 
onder  de  bovengenoemde  omstandigheden  de  mononitrophtaal zuren 
niet  verder  genitreerd  worden,  kon  door  titratie  worden  uitgemaakt 
of  alle  phtaalzuur  in  mononitrozuur  was  overgegaan ; het  product 
was  slechts  zeer  weinig  geel  gekleurd,  zoodat  eene  verontreiniging 
geheel  te  verwaarloozen  was.  Van  het  aldus  voor  de  analyse  gereed 
gemaakte  produkt  werden  verschillende  hoeveelheden  afgewogen,  deze 
telkens  in  100  gr.  water  gebracht,  en  na  toevoegen  van  een  over- 
maat a-nitrophtaalzuur  in  het  schudtoestel  gebracht.  Het  gehalte  aan 
opgelost  zuur  werd  door  titratie  bepaald  en  uit  deze  cijfers  het  ge- 
halte aan  /3-zuur  berekend,  door  gebruik  te  maken  van  eene  tabel, 
die  eerst  vervaardigd  was  en  waarin  was  aangegeven  welke  gehalten 
aan  i?-nitrozuur  met  een  bepaald  titre  eener  zoo  verkregen  oplossing 
overeenkomen. 
Zoo  werd  in  vier  goed  met  elkander  overeenstemmende  waarne- 
mingen als  gemiddelde  gevonden,  dat  bij  de  nitratie  van  phtaalzuur 
met  reëel  salpeterzuur  bij  -f  30°  gevormd  wordt : 
49.5  7o  6ri  50.5  “/o  t?-nitrophtaalzuur. 
De  quantitatieve  nitratie  van  isophtaalzuur  werd  op  dezelfde  wijze 
uitgevoerd  als  die  van  phtaalzuur;  ook  hier  waren  voor  de  volledige 
nitratie  bij  30°  een  paar  weken  noodig.  De  verontreiniging  met  gele 
bijmengselen  was  wederom  geheel  te  verwaarloozen,  daar  een  slechts 
zeer  weinig  gekleurd  nitratieprodukt  werd  verkregen.  Dit  nitratiepro- 
dukt,  zoo  verkregen,  bevat  het  watervrije  a-nitro-isophtaalzuur,  zoo- 
dat bij  de  oplosbaarheidsbepalingen,  waardoor  zijne  samenstelling 
werd  uitgemaakt,  het  krystalwaterhoudende  zuur  moest  worden  toe- 
gevoegd, daar  het  watervrije  zuur  zich  slechts  zeer  langzaam  hydra- 
teert  en  eene  grootere  oplosbaarheid  bezit.  De  bepaling  van  de  totale 
hoeveelheid  bijprodukt  gaf  aan,  dat  er  slechts  3.1  "/o  van  gevormd 
was.  Het  qualitatieve  onderzoek  had  reeds  geleerd,  dat  dit  het  asymm. 
zuur  bevat;  dat  het  enkel  hieruit  bestaat  werd  op  de  volgende  wijze 
uitgemaakt.  Waren  de  gevonden  3.1  “/o  inderdaad  enkel  asymm.- 
zuur,  dan  moest  eene  oplossing,  verkregen  door  100  gr.  water  te 
schudden  met  overmaat  symm-  en  vicinaalzuur  1 gr.  nitratie- 
mengsel  (bevatte  31  mgr.  asymm.-zuur),  hetzelfde  titre  hebben  als 
eene  oplossing,  verkregen  door  100  gr.  water  met  overmaat  van 
beide  genoemde  zuren  31  mgr.  asymm.-zuur  te  schudden.  Bevatte 
daarentegen  het  nitratieproduct  ook  vicinaal  zuur,  dus  minder  dan 
31  mgr.  asymm.-zuur,  dan  moest  het  titre  lager  worden  gevonden. 
Dit  nu  was  niet  het  geval,  zoodat  hieruit  blijkt,  dat  het  asymm.- 
zuur  het  eenige  bijprodukt  is.  Het  resultaat  is  dus,  dat  bij  de  nitra- 
tie van  isophtaalzuur  met  reëel  salpeterzuur  bij  30'’,  gevormd  wordt 
96.9  7o  symmetrisch  en  3.1  “/o  asymmetrisch  nitro-isophtaalzuur. 
