( 283  ) 
als  in  bloemknoppen,  die  in  ’t  bezit  gebleven  zijn  der  helmknoppen. 
Bij  Fritillaria  imperialis  is  mij  hetzelfde  gebleken;  doch  was  hier 
de  nectarafscheiding  niet  zoo  over\'loedig  als  in  knoppen,  wier  helm- 
knoj)pen  niet  verwijderd  waren  geworden.  Ik  meen  dat  deze  waar- 
nemingen er  op  wijzen,  dat  de  in  de  nectariën  of  andere  suikerhou- 
dende weefsels  in  de  bloem  opgehoopte  glucose,  wanneer  zij  begint 
hare  osmotische  werking  uit  te  oefenen,  niet  alleen  water  tot  zich 
trekt  uit  de  helmknoppen,  maar  ook  van  elders  uit  de  omgeving. 
3.  Bij  de  ondervolgende  planten  blijven  de  helmknoppen  in  eene 
met  waterdamp  verzadigde  ruimte  gesloten.  Voor  zoover  zij  in  het 
bezit  zijn  van  nectariën,  bleken  deze  geen  invloed  op  het  openspringen 
der  helmknoppen  uit  te  oefenen. 
Ranunculus  acris  L.,  R.  hulbosus  L.,  Aquilegia  vulgaris  L., 
Clematis  Yitalha  L.,  Chelidonium  majus  L.,  Brassica  oleracea  L., 
Geranium  molle  L.,  G.  Rohertianum  L.,  G.  macrorliizum  L.,  Geum 
urbanum  L.,  Ruims  caesius  L.,  Philadelphus  coronarius  L.,  Heracleum 
Sphondylium  L.,  H.  lanatiim  Michx,  Aegopodium  Podagraria  Spr., 
Cariim  Carvi  L.,  Pirnpinella  magna  L.,  Valeriana  ofjicinalis  L., 
Liqustrum  vidgare  L.  Afajanthemum  bifolium  Dc.,  en  Iris  Pseuda- 
corus  L. 
Het  meest  opvallende  is,  dat  Brassica  oleracea  L.  eene  uitzonde- 
ring maakt  op  hetgeen  overigens  bij  de  Cruciferae  werd  waargenomen ; 
de  positie  der  meeldraden  ten  opzichte  van  de  nectariën,  die  rijkelijk 
honig  afscheiden,  zou  doen  verwachten,  dat  zij  zich  in  eene  vochtige 
kamer  evenzoo  als  de  andere  zou  gedragen.  Hetzelfde  valt  op  te 
merken  betreffende  de  soorten  van  Geranium. 
De  afscheiding  van  nectar  in  de  bloem  heeft  reeds  vele  jaren  vóór 
dat  Sprengel  zijne  inzichten  daarover  heeft  bekend  gemaakt  de  aan- 
dacht getrokken  van  verschillende  natuuronderzoekers.  Ook  na  Sprengel 
in  de  eerste  helft  der  vorige  eeuw,  is  zij  menigmaal  het  onderwerp 
geweest  van  onderzoek.  Die  natuuronderzoekers  kwamen  allen  hierin 
met  elkander  overeen,  dat  zij  overtuigd  waren,  dat,  afgescheiden  van 
de  beteekenis  der  honigafscheiding  voor  de  bevruchting  der  bloemen 
door  de  tusschenkomst  van  insecten,  waarop  Sprengel  de  aandacht 
gevestigd  had  de  suikerhoudende  weefsels  en  de  afgescheiden  vloeistof 
ook  nog  in  ander  opzicht  van  eenig  direct  nut  waren  voor  de  plant. 
Nadat  Darwin  in  1859  de  waarnemingen  van  Sprengel  omtrent 
de  biologische  beteekenis  der  verschillende  bloemeigenschappen  — 
welke  waarnemingen  meer  en  meer  in  vergetelheid  geraakten  — op 
nieuw  in  ’t  lieht  had  gebracht  en  de  consequenties  daarvan  had  ge- 
meend te  kunnen  aanvaarden  door  ze  in  verband  te  brengen,  eens- 
