( 288  ) 
scheiden.  De  conclusie,  waartoe  hij  komt,  is  dat  de  ,,substances  sen- 
sibilisatrices”  in  zijn  serum  aanwezig  ,,rigoureusement”  specifiek  zijn; 
dat  het  serum  van  een  paard,  geïmmuniseerd  met  een  streptococcus 
A,  slechts  den  met  dien  bepaalden  streptococcus  correspondeerenden 
amboceptor  A"  bevat.  Toch  vond  hij  echter  dezen  amboceptor  A"  niet 
alleen  werkzaam  tegenover  den  streptococcus  A,  maar  ook  tegen- 
over eenige  andere  stammen  (B,  C),  waaruit  volgens  Besredka  de  iden- 
titeit, of  ten  minste  de  nauwe  verwandschap  van  de  genoemde  strep- 
tococcen  A,  B en  C zou  blijken. 
Naar  aanleiding  van  deze  uitkomsten  zijn  door  mij  eenige  proeven 
gedaan,  om  na  te  gaan  in  hoeverre  werkelijk  door  de  specihciteit 
der  amboceptoren,  een  scheiding  van  verschillende  pathogene  strep- 
tococcen  mogelijk  is. 
Het  antistreptococcenserum,  dat  ik  gebruikte,  werd  mij  zeer  bereid- 
willig verstrekt  door  Prof.  Spronck,  wien  ik  daarvoor  en  voor  den 
verderen  steun,  bij  mijn  werk  ondervonden,  hartelijk  dank  zeg. 
Genoemd  serum  was  afkomstig  van  een  paard,  dat  gedurende  zeer 
geruirnen  tijd  (van  Januari  1905  tot  Juli  1906)  met  een  aantal  exem- 
plaren van  streptococcen  en  staphylococcen  van  verschillende  herkomst 
werd  ingespoten  en  wel  subcutaan.  Deze  inspuitingen  geschiedden 
wekelijks;  hiervoor  werden  in  de  eerste  maanden  stijgende  hoeveel- 
heden, later  iedere  maal  gemiddeld  40- — 60  c.C.  gebruikt  van  een 
mengsel,  bestaande  uit  gelijke  deelen  van  een  ascitesbouilloncultuur 
van  de  verschillende  streptococcen  en  van  een  bouilloncultuur  van 
de  staphylococcen.  Het  mengsel  werd  vooraf  twee  maal  gedurende 
een  half  uur  op  55°  C.  verhit.  Zoowel  strepto-  als  staphylococcen 
waren  direct,  dus  zonder  passage  door  dieren,  van  den  mensch 
afkomstig. 
Dat  het  serum  werkelijk  curatieve  eigenschappen  bezit,  bleek  naast 
waarnemingen  in  de  kliniek,  ook  uit  dierproeven.  Konijnen,  die 
ingespoten  werden  met  een  mengsel  van  strepto-  en  staphylococcen, 
konden  door  toediening  van  betrekkelijk  geringe  hoeveelheden  anti- 
streptococcenserum in  het  leven  gehouden  worden,  terwijl  controle- 
dieren  binnen  korten  tijd  stierven. 
De  methode,  welke  door  mij  gevolgd  werd,  is  die  van  Bordet — 
Gengou^).  Voor  iedere  proef  werden  zes  buisjes  gebruikt,  die  respec- 
tievelijk bevatten  : 
b 1.  c. 
2)  Als  komplement  werd  het  versche  bloedserum  van  een  cavia  gebruikt.  De  te 
onderzoeken  streptococcen  werden  op  Loeffler’s  gestold  bloedserum  gekweekt, 
en  na  24  uur  in  physiologische  NaCl  tot  een  homogene  emulsie  gesuspendeerd. 
Het  antistreptococcenserum  werd  vooraf  gedurende  één  uur  verhit  op  56°  G.,  even- 
