( 290  ) 
Dezelfde  proef  werd  gedaan  met  verschillende  andere  bacteriën 
met  een  gelijksoortig  resultaat. 
Het  is  dus  te  begrijpen,  dat  het  nog  al  eens  voorkomt,  dat  men 
in  het  eerste  der  bij  de  methode  van  Bordet — Gengou  gebruikte 
buisjes  geen  haemolyse  ziet  tot  stand  komen  tengevolge  van  een 
overmaat  van  bacteriën,  blijkens  het  gelijktijdig  absent  zijn  van  de 
haemolyse  in  het  tweede  buisje.  Zonder  controlebuisjes  zou  men 
allicht  uit  het  wegblijven  der  haemolyse  besluiten  tot  de  aanwezig- 
heid van  een  amboceptor. 
Allereerst  werd  nu  nagegaan,  of  in  het  door  mij  gebruikte  anti- 
streptococcen serum  een  amboceptor  tegenover  een  vijftal  bij  de  immu- 
nisatie  gebruikte  streptococcen  aanwezig  was.  Het  resultaat  was  posi- 
tief. Daarna  werden  verschillende  andere  streptococcen  aan  het 
onderzoek  onderworpen.  Deze  streptococcen  waren  direct  van  zeer 
verschillende  aandoeningen  bij  den  mensch  als  scarlatina,  cholecys- 
titis,  septicaemie,  febris  puerperalis,  angina,  afkomstig  en  hadden  bij 
de  immunisatie  geen  dienst  gedaan.  Onder  deze  streptococcen  waien 
er  enkele  van  patiënten,  die  tijdens  het  leven  ingespoten  waren 
geweest  met  hetzelfde  antistreptococcenserum,  evenwel  zonder  succes. 
De  streptococcen  werden  dan  post  mortem  uit  het  bloed  of  uit  de 
milt  gekweekt.  Andere  daarentegen  waren  gekweekt  van  patiënten, 
waarbij  inspuitingen  van  het  serum  een  zeer  duidelijke,  curatieve 
werking  hadden  gehad.  Vermoed  werd  nu,  dat  tegenover  eerst- 
genoemde streptococcen  geen  amboceptor  in  het  antistreptococcen- 
serum zou  gevonden  worden. 
Het  onderzoek  kon  echter  dit  vermoeden  niet  bevestigen.  Alle 
steeptococcen,  onveTSchillig  van  welhe  hevlcoimst  ze  waren,  vertoonden 
onder  invloed  van  het  antistreptococcenserum  een  sterke  komplement- 
hinding. 
Vasthoudende  aan  de  specificiteit  der  amboceptoren  zou  men  nu 
kunnen  komen  tot  dezelfde  conclusie  als  Besredka  ')  en  alle  laatst- 
genoemde streptococcen  als  identiek  of  ten  minste  na  verwant  beschou- 
wen aan  de  bij  de  immunisatie  gebruikte.  Voortgezette  proeven  met 
enkele,  van  dieren  afkomstige,  pathogene  streptococcen  leidden  echter 
tot  een  andere  opvatting.  Gebruikt  werden  een  streptococcns,  die 
gekweekt  was  uit  de  longen  van  een  cavia,  die  spontaan  aan  pneu- 
monie gestorven  was  ; verder  den  bekenden  droesstreptococcus  (Str. 
equi)  en  nog  een  tweetal  andere  streptococcen,  die  naast  den  Str. 
equi  gekweekt  waren  uit  etter,  die  afkomstig  was  van  aan  goed- 
1)  1.  c. 
