( 291  ) 
aardige  droes  lijdende  paarden:  Ook  tegenover  de  laatstgenoemde 
streptococcen  kon  in  het  gebruikte  serum  de  aanwezigheid  van  een 
amboceptor  ontwijfelbaar  worden  vastgesteld. 
Aangezien  nu  de  str.  equi  door  zijne  eigenschappen,  wat  o.a.  blijkt 
uit  zijn  geheel  afwijkenden  groei  op  de  gewone  voedingsbodems,  zeer 
duidelijke  verschillen  vertoont  met  de  andere  pathogene  streptococcen, 
hetzij  van  mensch,  hetzij  van  dier  afkomstig,  ligt  de  conclusie  voor 
de  hand,  dat,  ten  minste  in  het  door  mij  gebruikte  antistreptococcen- 
serum,  van  de  specifieke  werking  van  den  ambocepfor  al  hêel  weinig 
is  overgebleven.  Mogelijk  zou  echter  de  onderstelling  nog  zijn,  dat 
alle,  zoowel  van  mensch  als  dier  afkomstige  pathogene  streptococcen 
zeer  na  verwant  zijn,  waardoor  men  ten  minste  nog  aan  de  specifi- 
citeit van  de  amboceptoren  zou  kunnen  blijven  vasthouden. 
Evenwel  werd  bij  verdere  proeven  gevonden,  dat  het  antistrepto- 
coccensernm  ook  werkzaam  is  tegenover  micro-organismen,  die  in 
bet  geheel  niet  tot  de  streptococcen  gerekend  worden,  n.1.  pneumo- 
coccen  en  meningococcen. 
Hiermede  is  dus  voldoende  bewezen,  dat  de  specifieke  Averking 
van  de  amboceptoren  in  het  serum  van  een  paard,  dat  gedurende 
zeer  geruimen  tijd  met  groote  hoeveelheden  streptococcen  is  behan- 
deld geworden,  zeer  sterk  verminderd  is  en  heeft  plaats  gemaakt 
voor  een  meer  algemeene  werking.  Mogelijk  zou  men  deze  algemeene 
werking  op  rekening  van  een  en  denzelfden  amboceptor  kunnen 
stellen,  hoewel  men  de  aanwezigheid  van  meer  ambocep'toren  in 
hetzelfde  serum  moelijk  zal  kunnen  ontkennen. 
Zelfs  oefent  genoemd  serum  nog  — al  is  het  dan  ook  in  geringere 
mate  — een  duidelijke  gevoeligmakende  werking  uit  op  miltvuur- 
tjphus-  en  tuberkelbacillen. 
Uit  het  zooeven  meegedeelde  blijkt  dus  wel,  dat  de  methode  der 
komplemenfbinding  van  Bordet— Gengou  niet  te  gebruiken  is,  als 
het  er  op  aankomt  na  verwante,  op  andere  wijze  moeilijk  te  scheiden 
bacteriën  van  elkaar  te  onderkennen.  Al  moet  men  nu  wel  aan- 
nemen, dat  een  dergelijke  vermindering  der  specifieke  werking  alleen 
maar  voorkom!  bij  sera  van  dieren,  die  zeer  geruimen  tijd  behandeld 
zijn  ; dat  dus  de  specifieke  werking  van  den  amboceptor  meer  op 
den  voorgrond  treedt,  naarmate  de  dieren  korteren  tijd  geïmmuni- 
seerd zijn,  toch  is  het  duidelijk,  dat  van  een  scherpe  methode  hier 
geen  sprake  kan  zijn,  omdat  men  nooit  weet  — en  dit  geldt  ook  ' 
voor  sera  van  kort  geïmmuniseerde  dieren,  hoever  zich  de  specifici- 
teit wel  uitstrekt.  Zelfs  indien  men  aanneemt,  dat  het  paard,  waar- 
van hef  antistreptococcenserum  afkomstig  is,  al  een  bijzonder  gunstig 
