( 292  ) 
proefdier  is,  wat  betreft  de  vorming  van  immuunstoffen,  dan  nog 
zou  het  zooeven  gezegde  onveranderd  doorgaan. 
Onlangs  heeft  Dopter^)  gevonden,  dat  de  amboceptor,  aanwezig 
in  het  sernm  van  een  paard,  dat  gedurende  18  maanden  met  dysen- 
teriebacillen  (type  Shiga)  was  behandeld  geworden,  naast  zijne  wer- 
king op  de  echte  dysenteriebacillen,  ook  een  dergelijke  werking 
vertoonde  tegenover  de  z.  g.  pseudo-  of  paradysenteriebacillen  (type 
Flexner,  Kruse).  De  speciticiteit  van  den  amboceptor  op  den  voor- 
grond stellende,  besluit  hij  hieruit  tot  ,,runité  specifique”  der  dysen- 
teriebacillen. Deze  conclusie  lijkt  mij,  met  het  oog  op  het  boven 
vermelde,  evenwel  zeer  gewaagd. 
Tevens  is  het  duidelijk,  dat  men  aan  de  aanwezigheid  van  een 
amboceptor  in  een  serum,  niet  al  te  veel  gewicht  mag  hechten  voor 
de  werking  van  dat  serum.  Men  mag  toch  niet  aannemen,  dat  het 
antistreptococcenserum  een.  gunstige  werking  zal  uitoefenen  bij  lijders 
aan  pneumonie,  typhus,  miltvuur  enz.,  ofschoon  er  tegenover  de 
respectievelijke  verwekkers  van  die  ziekten  in  vitro  wel  een  zekere 
werking  is  waar  te  nemen.  Opzettelijk  heb  ik  dit  voor  miltvuur- 
bacillen  nagegaan.  Verschillende  caviae  van  ongeveer  gelijk  gewicht 
kregen  deels  een  kleine  hoeveelheid  antistreptococcenserum  (2 — 3 c.  C.) 
waarin  wat  miltvuurbacillen  (1  oogje  van  een  verdunde,  twaalf  uur 
oude  cultuur  op  bouillonagar)  gebracht  waren,  deels  normaal  paar- 
deserum  (2—3  c.C.)  met  een  gelijke  dosis  miltvuurbacillen.  Van  een 
gunstige  werking  van  het  antistreptococcenserum  tegenover  normaal 
serum  was  nooit  iets  te  bespeuren.  De  dieren  succombeerden  altijd 
ongeveer  gelijktijdig  binnen  48  uur. 
Wel  meent  Predtetschensky  ^),  die  dergelijke  proeven  bij  konijnen 
genomen  heeft,  een  gunstige  werking,  zoowel  van  antidiphterisch 
als  van  antistreptococcenserum,  te  kunnen  bespeuren,  doch  de  kolos- 
sale hoeveelheden  serum,  welke  hij  gebruikte,  rechtvaardigen  het 
vermoeden,  dat  men  hier  slechts  te  doen  heeft  met  de  gunstige 
werking,  die,  zooals  bekend  is,  ook  reeds  de  inspuiting  van  normaal 
paardeserum  in  vele  gevallen  uitoefent. 
Het  is  dus  niet  geoorloofd,  zonder  meer  op  grond  van  de  aan- 
wezigheid van  een  amboceptor  een  gunstige  werking  aan  een  serum 
toe  te  kennen,  nog  minder  echter  hierop  een  kwantitatieve  methode 
te  .baseeren  ter  bepaling  van  de  sterkte  van  zulk  een  serum,  zooals 
Koele  en  Wassermann  *)  doen  met  betrekking  tot  een  door  hen  be- 
reid meningococcenserum.  In  het  meningococcenserurn  van  Jochmann 
1)  Annales  de  l’Inst.  Pasteur,  T.  19,  1905,  p.  753. 
Gentralblatt  für  Bakt  , Ie  Abtli.,  Bef.,  Bd.  38,  S.  395. 
3)  Deutsche  Med.  Wochenschrift,  1906,  n®  16,  S.  609. 
