( 317  ) 
Natuurkunde.  — De  Heer  Juliüs  doet  eene  mededeeling  over  : 
„Willekeurige  lichtverdeeling  in  clispersiebanden.  Gevolgtrekkin- 
gen og  spectroscopisch  en  astrophysisch  gebied” 
(Medegedeeld  in  de  vergadering  van  29  September  1906). 
Zoowel  bij  de  proefondervindelijke  spectroscopie  als  bij  de  toe- 
passing harer  uitkomsten  op  astrophysische  vraagstukken  is  men 
gewoon,  uit  het  uiterlijk  van  spectraallijnen  gevolgtrekkingen  af  te 
leiden  aangaande  de  temperatuur  en  de  dichtheid  van  gassen  in  of 
om  de  lichtbron. 
Deze  gevolgtrekkingen  moeten  in  vele  gevallen  geheel  onjuist  zijn, 
wanneer  men  den  oorsprong  der  donkere  lijnen  uitsluitend  in  absorptie, 
die  der  lichte  lijnen  uitsluitend  in  selectieve  emissie  zoekt,  en  geen 
rekening  houdt  met  het  feit,  dat  de  lichtverdeeling  in  het  spectrum 
mede  beheerscht  wordt  door  anomale  dispersie  van  de  stralen  in  de 
absorbeerende  stof. 
Niet  slechts  bij  uitzondering  doet  deze  laatste  invloed  zich  gelden. 
Van  vele  metaaldampen  weet  men  reeds,  dat  zij  anomale  dispersie 
doen  ondergaan  aan  de  lichtsoorten  die  in  de  omgeving  van  een 
groot  aantal  hunner  absorptielijnen  thuis  behooren  ^).  In  al  die 
gevallen  moet  het  uiterlijk  der  absorptielijnen  door  den  bedoelden 
invloed  in  meer  of  minder  sterke  mate  gewijzigd  zijn,  want  homogeen 
is  de  doorstraalde  dampmassa  nooit. 
Het  is  dus  noodig,  dat  men  de  uitwerking  der  dispersie  op  spec- 
traallijnen afzonderlijk  onderzoekt;  men  moet  trachten  haar  geheel 
af  te  scheiden  van  de  zuivere  emissie-  en  absorptie  verschijnselen. 
Een  eerste  poging  om  dit  doel  te  bereiken  vormden  de  vroeger 
beschreven  proeven  met  een  lange  natrium  vlam  waarbij  een  bundel 
wit  licht  afwisselend  langs  verschillende  wegen  door  die  vlam  ge- 
zonden werd.  Wegens  de  ongelijkmatige  verdeeling  van  den  natrium- 
damp  onderging,  bij  die  relatieve  verplaatsingen  van  lichtbundel  en 
vlam,  de  loop  der  stralen  van  het  anomaal  gedispergeerde  licht,  veel 
sterkere  veranderingen  dan  de  loop  der  overige  stralensoorten  van 
het  spectrum;  absorptie  en  emissie  veranderden  daarbij  betrekkelijk 
weinig.  Het  resultaat  was,  dat  de  lichtverdeeling  in  de  omgeving 
b Na  WooD,  Lummer  en  Pringsheim,  Ebert,  heeft  zich  vooral  Pugcianti  niet 
onderzoekingen  over  anomale  dispersie  van  verschillende  metaaldampen  bezig  ge- 
houden. In  Nuovo  Cimento.  Serie  V,  Vol.  IX,  p.  303  (1905)  beschrijft  Püccianti 
meer  dan  honderd  lijnen  die  het  verschijnsel  vertoonen. 
2)  W.  H.  JüLiüs,  „Dispersiehanden  in  absorptiespectra.”  Versl.  Natuurk.  Afd. 
Dl.  XIll,  p.  26-32. 
