( 322  ) 
Deze  dichtheden  zijn  van  dezelfde  orde  van  grootte  als  die  van  kwik- 
damp tusschen  70°  en  120°.  Bij  387°  is  de  dichtheid  van  verzadigden 
natriumdamp  ongeveer  Yqqq  dampkringslucht  bij  0°  en 
76  cM. 
W aarneiningen . 
Regelen  wij  nu  de  stoomsterkte  in  den  oven  zoo,  dat  het  ther- 
moelement  een  standvastige  temperatuur  aanwijst  (bij  vele  onzer 
proeven  390°),  dan  is  binnen  de  buis  de  dampdichtheid  wel  niet 
overal  dezelfde,  want  de  temperatuur  neemt  van  het  midden  naar 
de  uiteinden  af,  maar  omdat  de  niveauvlakken  van  de  temperatuur 
in  hoofdzaak  loodrecht  op  den  lichtbundel  staan,  gaan  alle  lichtstralen 
toch  nagenoeg  rechtlijnig  door  de  dampmassa.  Het  spectrum  is  dan 
ook  slechts  weinig  veranderd;  de  beide  D-lijnen  zijn  iets  sterker 
geworden,  hetgeen  wij  voorloopig  aan  de  absorbeerende  werking  van 
den  natriumdamp  in  de  buis  willen  toeschrijven. 
Thans  blazen  wij  een  zwakken  luchtstroom  door  het  buisje  A, 
dat  daardoor  een  weinig  afgekoeld  wordt,  zoodat  er  natrium  op  neer- 
slaat, waarbij  in  zijn  omgeving  de  dampdichtheid  vermindert.  Spoedig 
zien  wij  de  natriumlijnen  aanmerkelijk  breeder  worden.  Een  gevolg 
van  sterker  absorptie  kan  dit  niet  zijn,  immers  de  gemiddelde  damp- 
dichtheid is  een  weinig  afgenomen.  De  oorzaak  is,  dat  lichtstralen  met 
zeer  grooten  brekingsindex  nu  naar  (tig.  3)  gebogen  worden,  licht- 
stralen met  zeer  kleinen  index  naar  q ; in  het  beeld  van  de  spleet  P, 
dat  op  S gevormd  wordt,  komen  dus  de  lichtsoorten,  die  ter  weers- 
zijden van  de  Z)-lijnen  thuis  behooren,  niet  meer  voor,  terAvijl  dat 
beeld  toch  volmaakt  scherp  blijft,  omdat  de  loop  der  stralen  van 
alle  overige  lichtsoorten  uit  het  spectrum  zoo  goed  als  geen  veran- 
dering heeft  ondergaan.  Wanneer  wij  nu  gelijktijdig  de  buis  B door 
middel  van  een  stroom  van  bijv.  20  amp.  verhitten,  waardoor  het 
dichtheidsverval  in  de  ruimte  tusschen  de  buizen  grooter  wordt,  dan 
neemt  de  breedte  der  lijnen  nog  duidelijk  verder  toe.  De  hoeveelheid 
stroomwarmte  die  daarbij  in  de  buis  ontwikkeld  wordt,  bedraagt 
ongeveer  1 calorie  per  secunde ; zij  wordt  echter  voor  het  grootste 
gedeelte  door  geleiding  naar  de  afgekoelde  einden  der  buis  wegge- 
voerd, zoodat  de  temperatuursverhooging  slechts  gering  kan  zijn. 
Door  het  verzetten  van  een  stroomsleutel  en  een  kraan  kan  men 
plotseling  ^ en  ^ van  rol  doen  verwisselen,  zoodat  A verhit,  B 
afgekoeld  wordt;  de  donkere  banden  krimpen  dan  in,  gaan  over 
in  scherpe  Z)-lijnen,  om  vervolgens  weer  uit  te  zetten  totdat  zij,  na 
