( 324  ) 
nauwe  spleet,  geplaatst  op  de  optische  as.  (Meestal  werd  gebruik 
gemaakt  van  een  stuk  glas,  beplakt  met  bladtin,  Avaarin  een  spleet 
Avas  gesneden).  Het  spectrum  vertoont  dan  breede  banden  als  er 
dichtheidsverval  is  tusschen  A en  B.  Snijdt  men  naast  de  spleet 
een  opening  in  het  bladtin,  dan  wordt  aan  een  groep  stralen  van 
bepaalde  breekbaarheid  (en  dus  ook  van  bepaalde  golflengten)  gelegen- 
heid gegeven,  door  Q naar  S te  komen,  en  er  ontstaat  in  den 
donkeren  band  een  lichte  plek,  wier  vorm  wel  afhankelijk  is  van 
den  vorm  der  opening  in  het  bladtin,  doch  in  geenen  deele  daaraan 
gelijk.  Heeft  bijv.  de  opening  in  het  diaphragma  de  gedaante  van 
fig.  4,  dan  verkrijgt  men  het  spectrum  s.  Bij  ver- 
mindering van  het  dichtheidsverval  krimpt  die  figuur 
samen,  doet  men  het  dichtheidsver\'al  nu  van 
teeken  omkeeren  en  aangroeien,  dan  schrijdt  de  ver- 
andering voort  door  de  sta/liën  « (\^erval  juist  gelijk 
nul)  en  rj  naar 
Het  verband  tusschen  den  vorm  van  de  diaphragma- 
opening  en  dien  van  de  lichte  plekken  in  ’t  spectrum  Avare  uit  de  ge- 
daante der  dispersiekromme  gemakkelijk  te  voorspellen 
geweest.  Houdt  men  de  betrekking,  die  tusschen  de 
tAvee  figuren  in  een  eenvoudig  geval  als  het  boven- 
staande experimenteel  gevonden  is,  voor  oogen,  dan 
is  het  niet  moeilijk,  voor  iedere  gewenschte  licht- 
verdeeling  in  den  dispersieband,  den  vorm  van  de 
daartoe  noodige  diaphragma-opening  te  construeeren. 
De  bloem  * en  haar  tegenhanger  x vereischten  het  diaphragma,  voor- 
gesteld in  fig.  5.  Door  omkeering  van  het  verval  gaat  het  beeld 
t in  SC  over. 
Zoo  kan  men  dus  ook  -verdubbelingen,  omkeeringen,  heldere  of 
donkere  vertakkingen  van  spectraallijnen  geheel  naar  verkiezing  in 
het  aanzijn  roepen,  en  zou  men  bijv.  alle  verschijnselen  die  op  dit 
gebied  in  spectra  van  zonnevlekken,  fakkels  of  protuberanties  zijn 
waargenomen,  getrouw  kunnen  nabootsen.  Op  plaat  II  zijn  nog  een 
aantal  willekeurige  lichtverdeelingen  samengebracht.  Zij  zijn  alle 
ontstaan  in  natriumdamp  van  gemiddeld  390^ ; «'  is  weer  het  spectrum 
bij  gelijke  temperatuur  van  de  buizen  A en  B.  In  v ziet  men  op 
den  donkeren  dispersieband  een  heldere  dubbellijn,  die  doet 
denken  aan  het  spectrum  der  calciumflocculi  van  Hale.  I)^  vertoont 
in  hetzelfde  negatief  eveneens  een  fijne  dubbellijn,  maar  die  is  in 
de  reproductie  niet  meer  te  zien.  De  spectra  9),  /,  ip  bootsen  het 
ontstaan  van  een  zonnevlek-  en  protuberantiespectrum  na ; y namelijk 
verbeeldt  het  spectrum  van  den  rustigen  zonnerand  bij  radiaal  ge- 
Fig.  5. 
k i 
