( 328  ) 
De  kromtestraal  zal  in  die  gevallen  ook  meer  dan  duizend  malen 
kleiner  zijn  dan  30  meter,  en  dus  een  paar  centimeters  of  zelfs 
minder  kunnen  bedragen.  Een  korte  weg  door  de  dampmassa  is 
dan  reeds  voldoende  om  sommige  lichtstralen  zeer  merkbaar  van 
richting  te  doen  veranderen. 
Wordt  nu  van  de  koolspitsen  een  beeld  ontworpen  op  de  spleet 
van  een  spectroscoop,  dan  is  dit  een  zuiver  beeld  alleen  voor  zoover 
het  gevormd  wordt  door  stralen  die  in  de  lichtboog  weinig  gebroken 
zijn,  maar  de  stralen  die  anomale  dispersie  ondergaan,  werken 
daartoe  niet  mee.  Licht  van  laatstgenoemden  aard,  uit  den  krater 
afkomstig,  kan  ontbreken  in  het  beeld  van  den  krater,  en  daaren- 
tegen de  spleet  binnendringen  tusschen  de  beelden  der  koolspitsen 
in.  Zoo  moet  dus,  bij  de  gewone  spectroscopische  waarnemingen,  niet 
alleen  verbreeding  van  absorptie-lijnen,  maar  evenzeer  verbrèeding 
van  emissielijnen  vaak  voor  een  belangrijk  deel  aan  anomale  dispersie 
worden  toegeschreven. 
Houdt  men  dit  in  het  oog,  dan  zullen  vele  tot  nu  toe  raadsel- 
achtige verschijnselen  een  ongedwongen  verklaring  vinden.  Zoo  bijv. 
het  feit  dat  Liveing  en  Dewar  de  natriumlijnen  sterk  verbreed 
zagen  telkens  wanneer,  na  het  bijbrengen  van  nieuw  materiaal,  heftige 
dampontwikkeling  plaats  vond,  doch  dat  de  lijnen  smaller  werden 
als  de  massa  tot  rust  kwam,  hoewel  daarbij  de  dampdichtheid  niet 
verminderde.  Werd  door  het  inpersen  van  stikstof  in  de  dampruimte 
de  drukking  geleidelijk  verhoogd,  dan  bleven  de  lijnen  scherp;  maar 
werd  plotseling  de  drukking  opgeheven,  dan  verbreedden  zich  de 
lijnen.  Dit  alles  wordt  duidelijk  zoodra  men  in  de  lijnen  dispersie- 
banden  heeft  herkend,  die  breed  moeten  zijn  wanneer  de  dichtheid 
van  den  absorbeerenden  damp  ongelijkmatig  is,  doch  smal,  zelfs  bij 
dichten  damp,  wanneer  deze  slechts  gelijkmatig  in  de  ruimte  ver- 
deeld is. 
Een  tweede  voorbeeld.  Volgens  de  onderzoekingen  van  Kayser 
en  Runge  zijn  de  lijnen,  behoorende  tot  de  tweede  nevenserie  in  de 
spectra  van  magnesium,  calcium,  cadmium,  zink,  kwik,  steeds  wazig 
uitloopend  naar  den  kant  van  het  rood  en  scherp  begrensd  naar 
violet,  terwijl  lijnen,  behoorende  tot  de  eerste  nevenserie  of  tot  andere 
seriën,  somtijds  duidelijk  meer  verbreed  zijn  naar  den  violetten  kant. 
Met  betrekking  tot  het  magnesiumspectrum  zeggen  zij : ,,Auflfallend 
ist  bei  mehreren  Linien,  die  wir  nach  Roth  verbreitert  gefunden 
haben,  dass  sie  im  Rowland’schen  Atlas  ganz  scharf  sind,  und  dann 
1)  Liveing  and  Dewar,  On  the  reversal  of  the  lines  of  metallic  vapours,  Proc. 
Roy.  Soc.  27,  p.  132-136:  28,  p.  367—372  (1878—1879). 
2)  Kayser  und  Runge,  Über  die  Spektren  der  Elementc,  IV,  S.  13. 
