( 359  ) 
op  J3  Oct.  ’05  = 1092.11  mm. 
op  26  Febr.  ’06  = 1091.93  mm. 
De  bepalingen  voor  en  na  elke  waarnemingsperiode  geven  onder- 
ling geringe  verschillen.  In  den  regel  daalt  de  druk  een  weinig  zooals 
bij  de  tweede  der  bovengenoemde  waarnemingsperioden  (7  Maart  ’06, 
= 1091.83  mm.),  soms  is  er  een  geringe  stijging  zooals  bij  de 
eerste  waarnemingsperiode  (2  Nov.  ’05,  = 1092.23  mm.)  na 
waarnemingen  onder  lagen  druk.  Vóór  en  na  de  laatste  waarnemings- 
reeks,  toen  kort  na  het  vullen  van  den  thermometer  met  gedistil- 
leerde waterstof  bepalingen  bij  — 183°  en  — 217°  werden  verricht 
was  dit  verschil  bijzonder  groot.  De  nulpuntsdruk  na  de  metingen 
was  toen  0.23  mm.  hooger  dan  daarvoor. 
Uit  oudere  waarnemingen  met  een  anderen  thermometer  verricht, 
blijkt  een  overeenkomstig  gedrag. 
Zoo  werd  op  19  Nov.  ’02  gevonden : 
Ho  = 1056.04  mm. 
terwijl  de  druk  op  8 Juni  ’04  was 
Ho  = 1055.43  mm. 
om  gedurende  verdere  metingen  tot  7 Juli  ’04  een  waarde  te  be- 
houden, die  binnen  de  grenzen  der  waarnemingsfouten  hieraan  gelijk 
bleef. 
Chappdis’)  vond  een  dergelijke  afname  n.1.  0.1  mm.  in  de  drie 
maanden  bij  een  nulpuntsdruk  van  1 M.  kwik. 
Eindelijk  is  ook  bij  den  luchtmanometer  eene  afname  van  het 
normaalvolume  door  Kurnen  en  Ro  BSON  en  door  Dr.  Keesom  (zie  Med. 
N®.  88  § 3)  waargenomen.  Het  zelfde  verschijnsel  werd  onlangs  vast- 
gesteld bij  den  met  waterstof  gevulden  hulpmanometer  in  Med. 
N®.  78  vermeld,  bij  een  nieuwe  vergelijking  met  den  open  standaard- 
manometer. Deze  vergelijking  zal  in  een  volgende  Mededeeling  ter 
sprake  komen. 
Uit  het  bereiken  van  een  eindtoestand  bij  den  thermometer  volgt 
wel,  dat  het  bestaan  van  een  lek  uitgesloten  is. 
Het  meest  voor  de  hand  ligt  de  nulpuntsveranderingen  toe  te 
schrijven  aan  een  absorptie,  die  zich  langzaam  naar  den  druk  regelt. 
Wat  de  absorptie  van  het  gas  in  het  kwik,  de  adsorptie  er  van  aan 
den  wand  en  de  uitwisseling  van  het  gas  met  een  dun  laagje  tus- 
schen  den  wand  en  het  kwik  betreft,  deze  kunnen,  al  zijn  zij  niet 
volstrekt  nul,  buiten  beschouwing  blijven.  Want  bij  de  manometers, 
1)  Nouvelles  études  sur  les  thermoraètres  a gaz,  Travaux  et  Mémoires.  T.  XIII 
p.  32. 
24 
Verslagen  der  Afdeeling  Natuurk.  Dl  XV.  A“.  1906/7. 
