( 393  ) 
strooperige,  in  levendige  interferentie-kleuren  schitterende,  vloeibare 
fase.  Zij  bestaat  uit  groote,  kogelronde  droppels,  die  het  zwarte 
assenkrms  vertoonen,  en  bij  afwisselende  verwarming  en  afkoeling 
licht  tot  eene  strooperige,  kleurrijke,  in  hoofdtoon  geelwitte  vloeistof 
tezamen  vloeien.  Deze  fase  heete  voortaan  A.  Bij  afkoeling  wordt  ze 
gradueel  dikker,  tot  dat  geene  beweging  der  massa,  die  een  korrel- 
struktuur  blijft  vertoonen,  meer  is  Waar  te  nemen.  Rondom  deze 
massa  bevindt  zich  eene  isotrope  rand  vloeistof.  Eerst  meende  ik  in 
deze  taaie,  isotrope  vloeibare  massa,  die  kennelijk  van  de  smelt  L 
verschillend  is,  eene  afzonderlijke,  van  A verschillende,  fase  te  moeten 
zien.  Eechter  bleek  mij,  bij  ’t  werken  met  een  dekglaasje,  en ’t  aan- 
drukken daarvan  met  een  pincet,  alsmede  door  roeren  met  een  haarfijn 
platina-draadje,  dat  deze  randvloeistof  slechts  „pseudo-isotroop”  is 
(volgens  de  benaming  van  Lehmann),  en  in  waarheid  niet  van  A ver- 
schillend is;  slechts  zijn  de  optische  assen  der  vloeibare  kristallen 
hier  alle  loodrecht  op  ’t  glasoppervlak  gericht.  Ook  de  andere  cho- 
lesterjlesters  vertoonen  dit  verschijnsel.  Bij  verdere  afkoeling  kristal- 
liseert deze  fase  A,  evenals  de  pseudo-isotrope  rand,  tot  eene  zelfde, 
veelal  sferolietische  kristalmassa  aS.  Tusschen  de  sferoliethen  door  ziet 
men  vaak  stroomingen  der  pseudo-isotrope  randvloeistof. 
Laat  men  de  geheele  massa  nu  tot  S stollen,  en  smelt  dan  deze 
voorzichtig  op,  dan  gaat  ze  onmiddellijk  over  in  de  vloeistof  A,  ken- 
baar aan  hare  hooge  interferentiekleuren  en  hare  trage  stroomingen. 
Vervolgens  treedt  plotseling  eene  nieuwe,  grauwige,  uit  kleinere 
individuen  bestaande,  zwakker  dubbel  brekende  vloeistof  B op,  die  na 
korten  tijd  op  eenmaal  voor  de  isotrope  smelt  L plaats  maakt.  Koelt 
rnenZ  nu  weer  af,  dan  treedt  niet  eerst  de  fase  ^op,  maar  terstond 
A.  Slechts  een  uiterst  zwak  grauwig  schijnsel,  gedurende  een  ondeel- 
baar oogenblik  even  lichtend,  duidt  op  een  vluchtig  passeeren  der  fase 
B-,  geheel  te  realiseeren  echter  schijnt  ze  thans  niet  te  zijn.  Bij  verder 
afkoelen  ontstaat  dan  plotseling  S,  soms  in  meer  plaatvormige  kris- 
tallen. Is  die  kristallisatie  eenmaal  ingetreden,  en  verhit  men  nu  de 
massa,  dan  zal  S niet,  zooals  te  verwachten  was,  smelten,  maar  juist 
aangroeien,  en  wel  Avordt  thans  de  kristallisatie-snelheid  vele  malen 
vergroot.  Op  te  merken  valt,  dat  de  aangroeiende  platte  naalden  van 
^ aan  hunne  omtrekken  de  vloeibare  fase  ^ onder  hevige  stroomingen 
voor  zich  uitstuwen.  Als  men  nu  iets  langer  verwarmt,  kan  men 
somtijds  maken,  dat,  terwijl  de  plaatjes  van  S voor  een  gedeelte 
blijven  bestaan,  eerst  A in  de  grauwe  fase  B en  deze  in  de  isotrope 
massa  L overgaat.  Dan  heeft  men  naast  L dus  de  vaste  fase  aS  over, 
welke  men  aldus  hoven  haar  smeltpunt  kan  verhitten,  vóór  ze  tenslotte 
m de  isotrope  smelt  L verdwijnt. 
