( 398  ) 
•vertoont  de  verbinding  weer  naeer  overeenkomst  met  het  nonylaat 
Soms  kan  men  zeer  goed  waarnemen,  hoe  in  de  fase  A,  die  uit 
een  enorm  aantal  aaneengereide,  kogelronde  kristaldroppels  bestaat, 
welke  ieder  het  zwarte  kruis  der  sferoliethkristallen  vertoonen,  zich 
vanuit  een  aantal  punten  der  massa,  centrifugale  stroomingslijnen 
ontwikkelen,  waarlangs  zich  de  kristaldroppels  scharen.  Na  verloop 
van  eenigen  tijd  ziet  men  die  dubbelbrekende  bolletjes  verdwijnen, 
terwijl  de  stroomingslijnen  nu  tot  stralen  van  den  sferolieth  geworden 
zijn.  Ook  hier  dringt  zich  weer  onwillekeurig  de  vraag  aan  den 
beschouwer  op,  of  de  overgang  van  de  dubbelbrekende,  langs  de 
stroomingslijnen  georienteerde  vloeistofbolletjes  in  den  waren  sferolieth- 
vorm,  inderdaad  niet  kontinu  plaats  grijpt,  eii  of  wij  eigenlijk  daarom 
weer  alleen  van  een  bruusken  overgang  spreken,  omdat  wij  de 
doorloopen  tusschenstadiën  bij  dezen  overgang  niet  in  staat  zijn  waar 
te  nemen  ? 
De  vloeistofbolletjes  der  fase  A vertoonen  zélve  uiterlijk  veel  over- 
eenkomst met  eene  soort  van  vloeibare  sferoliethen ; zelfs  heb  ik  een 
enkele  maal  zulke  ,, vloeibare  sferoliethen”  van  grooter  afmetingen 
kunnen  waarnemen,  welke  snel  tot  vaste  sferokristallen  stolden.  Ook 
bij  dit  lichaam  dringt  zich  de  overtuiging  op,  dat  er  tusschen  sferolieth- 
vorming  eener  stof,  en  haar  vermogen  om  anisotroop-vloeibare  fasen 
te  vormen,  een  zeer  intiem  verband  moet  bestaan ; van  welken  aard 
hoop  ik  later  toe  te  lichten. 
Het  valt  echter  voorloopig  al  op  te  merken,  dat  bij  alle  overgangen ; 
vloeibaar  vast,  waar  ,,vertragingsverschijnselen”  optreden  kunnen 
van  eenigszins  belangrijken  aard,  de  onderkoeling  of  oversmelting  b.v., 
gewoonlijk  wordt  opgeheven  onder  eene  differentiatie  der  fase  in 
sferoliethen.  Alle  hier  bedoelde  cholesterylA&vxy^i&n  vertoonen  deze 
sferoliethenvorming.  Dat  een  komplex,  van  een  groot  aantal  dubbel- 
brekende, mikroskopische  sferoliethen,  de  optische  eigenaardigheden 
der  zich  ontmengende  vloeibare  fasen  en  der  kolloïdale  opalisatie 
kan  nabootsen,  heb  ik  kunnen  demonstreeren  aan  a-Phytosterylpro- 
lyrionaat.  Een  en  ander  zou  kunnen  leiden,  o.a.  tot  versterking  van 
de  vroegere  opvatting  der  kolloïdale  stolling  als  een  ontmengings- 
verschijnsel  van  labiele  vloeistoffen. 
§ 13.  Het  Cholesteryl-Heptyïaat  bezit  slechts  labiele  vloeibare  ani- 
sotrope  fasen.  Het  vertoont  groote  overeenkomst  met  het  vroeger 
beschrevene  caprylaat ; slechts  ééne  enkele,  dikvloeibare  fase  A lieb 
ik  enkele  malen  uit  de  onderkoelde  isotrope  smelt  L kunnen  ver- 
krijgen. De  vaste  fase  kristalliseert  snel,  en  wel  in  schoone,  platte 
jiaalden,  welke  hooge  interferentiekleuren  vertoonen.  De  stof  ver- 
