( 400  ) 
verschijnsel  wordt  teiveeg gebracht  door  een  zeer  eigenaardige  sferoliethen- 
striiktuur.  Ik  heb  in  ’t  volgende  de  beschrijving  der  stollingsverschijn- 
selen  van  het  a-progionaat  gegeven,  benevens  eene  fignnr,  welke  de 
typische  strnktuur  der  gesmolten  en  daarna  gestolde  verbinding 
weergeeft,  zooals  deze  aan  de  kleurige  wandgedeelten  aanwezig  is. 
Smelt  men  een  weinig  der  vaste  stof  op 
een  objektglaasje  tot  eene  isotrope  vloeistof, 
dan  neemt  men  bij  afkoeling  het  volgende 
waar : De  massa  stolt  geheel  en  al  sfero- 
liethisch,  en  wel  tót  een  konglomeraat 
van  cirkelronde,  koncentrisch  gegroepeerde 
figuren,  welke  door  eene  reeks  van  banden 
met  elkaar  verbonden  schijnen.  Waar  drie 
sferoliethen  elkaar  ontmoeten,  sluiten  zij 
aan  elkaar  volgens  rechte  lijnen,  welke 
hoeken  van  circa  120°  insluiten.  De  massa 
is  zwak  dubbelbrekend,  en  grauwig  van  kleur ; de  ringen  en  banden 
zijn  lichtgrijzig  op  donkerder  achtergrond.  Elke  sferolieth  vertoont, 
behalve  eene  koncentrische  strnktuur,  het  zwarte  kruis,  echter  ge- 
woonlijk zeer  flauw.  Het  geheel  gelijkt  op  de  teekening,  die  veelal 
bij  gepolijst  malachiet  (b.  v.  uit  den  Oeral)  wordt  waargenomen,  en 
ook  wel  bij  sommige  gepolijste  agaten. 
De  wanddeelen  nu  van  ’t  buisje  of  ’t  objektglas,  die  de  bedoelde 
kleurverschijnselen  vertoonen,  hebben  diezelfde  strnktuur,  doch  met 
dit  onderscheid,  dat  de  bolvormige,  koncentrisch-gelaagde  sferoliethen 
daar  veel  geringer  afmetingen  hebben,  en  veel  dichter  op  elkaar 
sluiten.  Elk  sferoliethje  heeft  eveneens  een  kruis;  dit  is  echter  niet 
donker,  maar  gekleurd,  met  gele  en  violette  armen.  De  sferolieth 
is  evenzoo  in  de  afwisselende  cirkelkwadranten  gekleurd. 
Dit  ensemble  van  kleine,  kleurige  sferoliethen  nu  is  de  oorzaak 
van  de  bedoelde,  schitterende  kleurverschijnselen ; zij  zijn  volkomen 
analoog  aan  die,  welke  in  ’t  geval  van  vloeibare  kristallen  plegen 
op  te  treden  en  blijven  onbepaald  langen  tijd  bestaan.  Elk  hunner 
vertoont  éen,  of  meestal  twee  lichtende  puntjes  in  het  midden;  zij 
zijn  sterk  cirkulair  polariseerend  en  linksdraaiend.  Het  geheel  ver- 
toont zich  tusschen  gekruiste  nicols  als  een  prachtig  bont  mozaiek  van 
gèkleurde,  celvormige  deelen.  De  giootte  van  elk  individu  is  0,5 
tot  1 mikron. 
Ook  het  acetaat  vertoont  iets  dergelijks ; daar  zijn  de  sferoliethen 
echter  meer  radiaal  gebouwd,  en  is  alles  veel  onduidelijker. 
Ik  hoop  binnen  kort  over  deze  merkwaardige  phy toster yl-'VQxhin- 
Fig.  2. 
