( 402  ) 
groot  kalorisch  effekt,  dat  de  thermometer  tot  85°  C.  oploopt.  Van 
anisotroop-vloeibare  fasen  is  thans  in  ’t  geheel  geen  sprake.  Men 
kan  deze  twee  proeven  naar  willekeur  herhalen,  steeds  met  hetzelfde 
resultaat.  Over  den  aard  van  de  troebele  fase  zie  men  beneden,  bij 
de  beschrijving  van  ’t  mikrofysisch  gedrag. 
Koelt  men  de  isotrope  smelt  plotseling  af  in  koud  water,  dan  krijgt 
men  onder  blauwgrijze  kleuring,  eene  weeke,  dubbelbrekende  massa, 
die  eerst  na  zeer  langen  tijd  langzaam  gaat  kristalliseeren. 
B.  Het  a-Phytosteryl-Isobutyraat  smelt,  op  dezelfde  manier  onder- 
zocht als  boven,  bij  101°.4  C.  tot  eene  glycerine-dikke,  troebele, 
dubbelbrekende  vloeistof  A,  die  geleidelijk  de  konsistentie  van  paraf- 
fine-olie  verkrijgt,  en  bij  ± 'J03°.2  C.  schijnbaar  kontinu  in  eene 
heldere  smelt  L overgaat. 
Koelt  men  deze  af,  dan  wordt  ze  weliswaar  geleidelijk  dikker 
vloeibaar,  doch  tevens  blijft  ze  geheel  helder  en  isotroop. 
Bij  80°.4  C.  wordt  ze  troebel  en  dubbelbrekend ; dese  fase  is 
identiek  met  A,  en  hare  konsistentie  is  dan  als  die  van  glycerine; 
bij  73°  is  ze  als  boter  zoo  dik  geworden,  bij  66°  C.  kan  de  ther- 
mometer er  nog  slechts  noode  in  bewogen  worden,  terwijl  men  haar 
tot  taaie,  dubbelbrekende  vloeistofdraden  kan  trekken.  Bij  65°  C.  rijst 
de  thermometer  plotseling  tot  68°. 8 C.,  terwijl  de  massa  tot  lange, 
fijne  naalden  S kristalliseert. 
Bij  snelle  afkoeling  der  smeltmassa,  gaat  deze,  zonder  dat  kleur- 
verschijnselen  optreden,  over  in  eene  troebele,  vetachtig  uitziende, 
dubbelbrekende  massa,  welke  eerst  na  zeer  langen  tijd  langzaam  in 
kristallen  overgaat. 
C.  Het  a-Pkytosteryl-norm.-Valeraat  smelt,  in  gekristalliseerden 
toestand,  bij  geene  bepaalbare  temperatuur.  Bij  48°  C.  ongeveer 
begint  de  stof  zichtbaar  week  te  worden,  bij  54°  is  hare  konsistentie 
als  dikke  boter,  bij  80°  C.  w'ordt  ze  al  dunner,  bij  85°  C.  is  ze 
werkelijk  vloeibaar  maar  nog  steeds  troebel  en  dubbelbrekend.  Alle 
deze  overgangen  gaan  volkomen  kontinu.  Bij  ongeveer  97. °5  C.  is  de 
vloeistof  helder  en  isotroop ; ze  heeft  dan  de  dikte  van  paraffmeolie. 
Koelt  men  daarentegen  de  isotrope  smeltmassa  af,  dan  blijft  de 
isotrope,  paraffmeolie-achtige  vloeistof  helder  tot  cirka  87. °3  C.,  waar- 
bij eene  troebele,  dubbelbrekende  fase  ontstaat.  Deze  neemt  nu  bij 
verdere  afkoeling  geleidelijk  in  dikvloeibaarheid  toe;  bij  80°  is  ze 
als  boter  zoo  dik,  bij  66°  haast  niet  meer  om  te  roeren,  en  dan  tot 
taaie  vloeistofdraden  te  trekken.  Men  kan  haar  af  koelen  tot  kamer- 
temperatuur zonder  dat  ze  stolt.  Uren  achtereen  blijft  zij  in  dezen 
toestand,  doch  na  24  uren  is  ze  weer  in  kristallen  overgegaan.  De 
stof  heeft  dus  noch  bepaalbaar  stolpunt,  noch  smeltpunt. 
