( 408  ) 
lijke  afmetingen,  welke  als  vetoogjes  op  een  soep,  over  en  langs 
elkander  heendrijven,  en  zich  veelal  tot  veellingen,  wier  afzonder- 
lijke deelen  nog  erkenbaar  blijven,  vereenigen.  Ook  kransvormige 
aggregatie’s  der  vloeistof  bollen  kan  men  soms  waarnemen.  In  de 
meeste  gevallen  vertoonen  de  afzonderlijke  vloeistof  bollen  het  zwarte 
kruis  en  de  vier  lichtende  kwadranten  goed  centrisch  gegroepeerd. 
Men  ziet  ze  echter  ook  meermalen  rond  wentelen,  zoodat  de  uittreding 
der  optische  sjmmetrie-as  thans  excentrisch  geschiedt.  Door  de  enorme 
grootte  der  individuen  en  de  lage  grenstemperaturen,  leenen  zich 
deze  esters  voor  de  studie  dezer  vei’schijnselen  zeker  niet  minder  goed 
dan  de  p-azox^’benzoëzureaethylester  van  Vorlander. 
Als  men  de  temperatuur  der  in  vloeistof  bollen  geheel  gedifferenti- 
eerde massa,  — eh  vooral  ’t  isobutymat  is  voor  deze  differentiatie 
bijzonder  geschikt,  — zeer  weinig  opvoert,  dan  ziet  men  de  vloeistof- 
bollen  soms  opeens  verdwijnen,  nadat  ze  een  oogenblikje  van  te 
voren  hunne  grenzen  even,  als  door  eene  expansie,  hebben  vergroot 
’t  Is,  of  eene  zeepbel  barst  door  te  sterke  opblazing. 
§ II.  Eindelijk  wil  ik  nog  opmerken,  dat  de  in  ’t  vorige 
beschreven  thermische  overgangen,  en  vooral  die  der  twee  vaïeraten 
werkelijk  niet  anders  kunnen  worden  geïnterpreteerd,  dan  door  aanname 
van  een  geheel  en  al  kontinu  verloop.  Voor  al  deze  geleidelijke 
transformatie’s,  zoowel  bij  opsmelting  als  bij  de  langzame  stolling,  is 
een  meetbare  tijd  noodig,  en  nergens  is  eenige  aanwijzing  te  ont- 
dekken van  een  plotselingen  sprong.  Uitgezonderd  is  alleen  hierop 
’t  plotseling  kristalliseeren  der  twee  biityraten. 
§ j2.  Wat  nu  de  differentiatie  der  smelt  L in  een  aggregaat  van 
anisotrope  vloeistofbollen  aangaat,  zoo  wil  ik  hier  tenslotte  mede- 
deeling  doen  van  eene  proefneming  omtrent  het  kristalliseeren  van 
’t  ijzerchloridehexahyclmat,  welke  stof  iets  dergelijks  vertoont,  en, 
evenals  haast  alle  onderkoelde  smelten,  en  als  vele  der,  de  vloeibare 
kristallen  vertoonende.  verbindingen,  in  typische  kristalliseert. 
Smelt  men  de  verbinding:  Fej  Cl^ -f- 12  H^O  voorzichtig  in  een 
buisje,  zóó,  dat  geen  water  ontsnapt,  en  neemt  men  van  deze  bruin- 
roode  smelt  een  druppel  op  een  objektglaasje,  dan  kan  men  de  vrij 
liggende  smelt,  uren  en  uren  lang  bij  kamer-temperatuur  laten,  zonder 
dat  er  een  zweem  van  kristallisatie  bemerkbaar  is.  De  vloeistof  is 
thans  sterk  onderkoeld,  en  verkeert  in  een  toestand  van  metastabiel 
evenwicht.  Met  dat  al  heeft  ze  dezelfde  chemische  samenstelling  als 
de  vaste  fase,  waaruit  ze  ontstaan  is. 
Bij  langer  liggen  treden  nu  in  de  vrij  dikvloeibare  massa,  lokaal 
kleine  vloeistof  bolletjes  op,  waarschijnlijk  daar  beginnende  wegens 
