( 556  ) 
dat  in  de  2°  periode,  na  een  tijdens  de  hartpauze  invallende  prik- 
keling, de  diastolische  helft  der  periode  sterke  vertraging  ondergaat, 
terwijl  in  eenige  aansluitende  perioden  een  geringer  wordende  ver- 
traging van  het  diastolische  gedeelte  der  periode  merkbaar  is. 
Vervolgens  heeft  de  vagusprikkeling  verzwakking  van  de  samen- 
trekking tengevolge,  die  geleidelijk  duidelijker  wordt  en  enkele 
perioden  na  de  prikkeling  haar  maximum  bereikt.  Deze  afname  van 
het  contractievermogen  is  primair,  daar  zij  ook  kan  voorkomen, 
wanneer  elke  verandering  in  de  antomatie  ontbreekt  (b.v.  bij  prik- 
keling met  één  condensatorlading  en  bij  prikkeling  van  den  linker 
vagus).  Eindelijk  brengt  vagusprikkeling  in  den  regel  een  tonus- 
verslapping tot  stand,  zelden  een  tonusverhefting.  Veranderingen  in 
het  geleidingsvermogen  hebben  wij,  bij  dit  proefdier  en  met  conden- 
satorladingen  werkend  slechts  éénmaal,  en  dan  toevalligerwijze  zeer 
duidelijk,  tusschen  Sis  en  As  gezien. 
De  negatieve  chronotropie  geldt  voor  sinus,  voorkamer  en  kamer 
in  gelijke  mate,  de  negatieve  inotropie  bestaat,  uitsluitend  voor  den 
sinus  en  de  voorkamer,  is  bij  de  kamer  indien  aanwezig  zelfs 
meestal  positief,  de  tonotropie  ontmoet  men  in  voorkamer  en  kamer. 
Een  latentie  van  het  verschijnsel,  gemeten  door  het  tijdsverschil 
Tusschen  vagusprikkeling  en  vaguswerking,  werd  steeds  waargenomen. 
Zij  is  het  geringst  voor  de  inotropie;  reeds  de  eerste  periode  laat 
vaak  een  verzwakking  der  mate  van  contractie  zien,  die  in  de  eerst 
volgende  perioden  nog  verder  toeneemt.  De  latentie  der  chronotropie 
is  grooter,  want  eerst  in  de  2®,  een  enkele  maal  3®  periode,  is  een 
vertraging  waarneembaar;  daarentegen  bereikt  dit  verschijnsel  terstond 
zijn  maximum.  Inotropie  en  tonotropie  vallen  niet  samen.  Integendeel 
de  maxima  van  uitwerking  rangschikken  zich  naar  tijdorde  aldus : 
eerst  maximum  der  chronotropie,  dan  maximum  der  tonotropie, 
eindelijk  maximum  der  inotropie. 
Wat  de  gevoeligheid  voor  vagusprikkels  betreft,  zij  opgemerkt, 
dat  de  drempelwaarde  der  inotropie  lager  ligt  dan  de  drempelwaarde 
der  chronotropie  en  deze  weer  lager  dan  de  drempelwaarde  der 
tonotropie.  Alzoo; 
„Schwelle”  inotropie  „Schwelle”  chronotropie  ,,Schwelle” 
tonotropie. 
Uit  het  in  het  algemeen  ontbreken  van  dromotropie  in  onze  proe- 
ven zou  men  geneigd  zijn  af  te  leiden,  dat 'de  ,, Schwelle”  der  dro- 
motropie in  casu  nog  hooger  ligt. 
De  overtuiging  heeft  algemeen  veld  gewonnen,  dat  de  rhythmische 
processen,  die  aan  de  hartpulsaties  ten  grondslag  liggen,  op  een 
chemisme  in  de  hartspier  berusten.  Om,  afgezien  van  den  grond- 
