( 812  ) 
De  tegenwoordige  hulpmiddelen  nu  voor  spectraalwaarnemingen 
in  het  ultra-rood  veroorloven  plaatsbepaling  van  eenigszins  scherpe 
maxima  of  minima  van  stralingssterkte  met  een  nauwkeurigheid,  die 
veel  verder  gaat  dan  1,5  eenheden  van  de  4*^®  decimaal  van  den 
brekingsindex. 
Toen  in  de  jaren  1887 — 1891  door  mij  een  aantal  ultra-roode 
emissie-  en  absorptiespectra  onderzocht  werden,  was  aangaande  de 
dispersie  van  steenzout  alleen  bekend  het  resultaat  der  eerste  be- 
palingen van  Langlet  ^),  die  zich  slechts  uitstrekten  tot  5,3  u.  Ik  gaf 
daarom  destijds  mijne  uitkomsten,  die  voor  een  groot  deel  op  langere 
golven  betrekking  hadden,  geheel  in  den  oorspronkelijken  vorm, 
d.  w.  z.  in  hoeken  van  kleinste  afwijking,  gereduceerd  op  een  tem- 
peratuur van  10°  C.  Daar  ook  de  brekende  hoek  van  het  prisma 
vermeld  werd,  waren  daarmee  impliciet  de  brekingsindices  voor  de 
waargenomen  maxima  en  minima  tevens  gegeven. 
Om  echter  een  ruwe  schatting  van  de  daarmee  correspondeerende 
golflengten  mogelijk  te  maken,  had  ik,  onder  uitdrukkelijk  voorbe- 
houd, Langley’s  dispersiekromme  rechtlijnig  verlengd.  De  golflengten, 
afgelezen  op  deze  kromme,  waaraan  ikzelf  weinig  gewicht  toekende  ^), 
hebben  ongelukkigerwijs  als  de  resultaten  van  mijn  onderzoek  hun 
weg  gevonden  naar  enkele  handboeken  ®),  hier  en  daar  met  de  bij- 
voeging dat  ze  onjuist  waren,  als  berustende  op  een  ongeoorloofde 
extrapolatie.  Die  onjuistheid  heeft  echter  met  de  nauwkeurigheid 
waarmee  de  ligging  der  banden  in  het  prismatische  spectrum  be- 
paald was,  blijkbaar  niets  te  maken.  En  daar  de  voor  genoemde 
onderzoekingen  door  mij  gebezigde  spectrometrische  hulpmiddelen  niet 
minder  deugdelijk  geweest  schijnen  te  zijn  dan  die,  Avelke  door 
latere  waarnemers  van  ultraroode  spectra  (Donath,  Püccianti,  Iklé, 
CoBLENTZ,  Nichols,  Rubens  en  Aschkinass,  en  anderen)  zijn  gebruikt, 
hebben  de  uitkomsten  nog  steeds  haar  waarde  als  kenmerkende 
eigenschappen  van  de  onderzochte  stoffen. 
S.  P.  Langlet,  Phil.  Mag.,  Aug.  1886. 
2)  Men  zie  bijv.  „Bolometrisch  onderzoek  van  Absorptie-spectra”,  Verhandelingen 
der  Kon.  Akad.  v.  W.  te  Amsterdam,  Dl.  I,  N^.  1,  p.  8 (1892',  of  de  Duitsche 
bewerking  daarvan,  in  de  Verbandl.  des  Vereins  zur  Beförderung  des  Gewerb- 
fleisses,  1893,  p.  235,  waar  volkomen  duidelijk  uitgesproken  staat  dat  ik  de  ver- 
lenging der  dispersiekromme  van  Langlet  als  geheel  onzeker  beschouwde,  en  in 
de  tabellen  het  zuivere  waarnemingsmateriaal  (deviatiehoeken)  gaf,  teneinde  de 
opgaven  niet  noodeloos  te  verbinden  aan  een  mogelijke  onjuistheid  van  de  disper- 
siekromme. Niettegenstaande  dit  voorbehoud  zegt  W.  W.  Coblentz  in  een  werk, 
getititeld ; „Investigations  of  Infrared  Spectra”,  uitgegeven  door  de  Garnegie  Insti- 
tution  of  Washington,  1905,  op  blz.  135,  sprekende  over  Langley’s  rechtlijnige 
verlenging  van  de  dispersiekromme  en  dan  verwijzende  naar  mijne  verhandelingen 
over  warmtestraling : ,Juliüs,  with  apparently  less  hesitation,  has  applied  this 
extrapolation  to  his  work”. 
S)  WiNKELMANN,  Handbuch  der  Physik ; Katser,  Handbuch  der  Spectroscopie; 
Ghwolson,  Lehrbuch  der  Physik. 
