( 813  ) 
Het  kwam  mij  daarom  wenschelijk  voor,  de  destijds  gevonden 
emissie-  en  absorptiemaxima  nogmaals  te  vermelden,  thans  met 
opgaaf  van  de  brekingsindices  die  uit  mijn  waarnemingen  onmiddellijk 
voortvloeien,  en  van  de  golflengten  zooals  die  uit  de  later  bepaalde 
dispersiekrommen  van  Langlet  en  van  Rubens  zijn  af  te  leiden. 
De  plaatsen  in  het  spectrum  werden  bij  mijne  onderzoekingen 
alle  bepaald  met  betrekking  tot  de  ligging  der  Z)-lijnen  van  een 
BcNSENSche  vlam  met  chloornatrium.  Deze  waren  te  zwak  om  bolo- 
metrisch  te  worden  opgemerkt.  De  overgang  van  de  visueele  waar- 
neming der  Z)-lijnen  tot  de  bolometrische  waarneming  der  ultra-roode 
stralen  gaf  een  onzekerheid  in  de  plaatsbepaling,  die  nog  vergroot 
werd  door  dat  men  den  bolometer  verschuiven  moest  met  het  oog 
op  den  verschillenden  brandpuntsafstand  der  steenzoutlenzen  voor  de 
zichtbare  en  de  onzichtbare  stralen.  Aan  het  beperken  van  deze  onze- 
kerheid is  vooral  groote  zorg  besteed  in  het  deel  van  het  onderzoek, 
dat  beschreven  is  op  blz.  fi9  van  ,,Die  Licht-  und  Warmestrahlung 
verbrannfer  Gase”.  Daar  werd  voor  het  koolzuurmaximum  van  de 
BuNSENsche  vlam  gevonden  een  deviatiehoek  38°54'20''  bij  10^  C. 
De  brekende  hoek  van  het  prisma  was  59°53'20",  dus  de  brekings- 
index voor  het  koolzuurmaximum  : 7i  = 1,52103  bij  10’  C.  Was  de 
temperatuur  20°  geweest,  dan  zou  de  deviatiehoek  D50''  kleiner,  en 
derhalve  de  brekingsindex  n = 1,52069  gevonden  zijn. 
Xemen  wij  deze  plaatsbepaling  van  het  koolzuurmaximum  als 
juist  aan,  dan  zijn  in  de  eerste  verhandeling  Arch.  néerl.  vol.  22  en 
in  „Licht-  und  Warmestrahlung”  p.  47—68  tengevolge  van  een 
instellingsfout  de  afwijkingshoeken  bijna  3'  te  klein  opgegeven.  In 
,,Bolometrisch  onderzoek  van  absorptie-spectra”  is  de  afwijkingshoek 
van  het  koolzuurmaximum  1'40"  kleinei-  dan  de  als  juist  aangenomen 
Avaarde.  Daarvan  komt  V op  rekening  van  het  feit,  dat  van  het  toen 
gebruikte  prisma  de  brekende  hoek  1'  kleiner  was  dan  van  het 
vroeger  gebezigde;  slechts  de  rest  van  het  verschil,  40",  is  hier  toe 
te  schrijven  geweest  aan  instellingsfout. 
Thans  heb  ik  aan  de  afwijkingshoeken  de  uit  het  bovenstaande 
voortvloeiende  correcties  aangebracht,  en  voor  de  berekening  der 
brekingsindices  alle  waarnemingen  herleid  op  20  °C.,  de  temperatuur 
op  welke  ook  de  door  Moll  nevens  elkander  gestelde  dispersie- 
krommen betrekking  hebben.  Het  opzoeken  van  de  bijbehoorende 
golflengten  geschiedde  met  behulp  van  de  uitvoerige  tabellen  die 
Dr.  W.  J.  H.  Moll  met  het  oog  op  zijne  onderzoekingen  berekend 
had,  en  die  hij  mij  welwillend  ten  gebruike  afstond. 
9 Recherches  holométriques  dans  Ie  spectre  infra-rouee.  Arch  neé/l  22  n 
310-383  (1888L  ’ P' 
Die  Licht-  und  Warmestrahlung  verbrannter  Gase,  Berlin,  Simion.  1890. 
Bolometrisch  onderzoek  van  absorptiespectra,  1.  c. 
55 
Verslagen  der  Afdeeling  Natuurk.  Dl.  XV.  A®.  1906/7. 
