( 892  ) 
langdurig  voortgezet,  dan  krijgt  men  een  vrij  constant  ziuirgehalte 
bij  iedere  nieuwe  overenting,  dat  intussclien  niet  hooger  wordt  dan 
10  èt  12  c.c.  normaal  per  100  c.c.  melk.  Op  wei-ager  of  wei-gelatine 
platen  aan  de  lucht  is  de  groei  van  de  onder  deze  omstandigheden 
verkregen  laktokokken  verschillend,  somtijds  ontstaan  namelijk  zeer 
vele  aerobe  koloniën,  die  de  zelfde  verzuring  geven  als  de  kuituren 
in  de  fleschjes,  en  in  andere  gevallen  ziet  men  volstrekt  niets  opkomen. 
De  eerste  groep  stemt  overeen  met  de  gewone  vormen,  die  men 
in  den  handel  aantreft  en  die  bestemd  zijn  voor  de  roomzuring.  Het 
handelsmateriaal  bestaat  meestal  uit  een  kuituur  dezer  mikroben 
gedroogd  op  melksuiker  of  op  zetmeel.  Bovendien  vindt  men  in  den 
handel  aerobe  reinkuituren  in  melk  of  in  wei,  welke  in  flesschen  ver- 
kocht worden. 
De  tweede  groep,  dat  is  de  aan  de  lucht  niet  groeiende  kuituren 
zijn  voor  de  roomzuring  nog  beter  bruikbaar  dan  de  aëroob  groeiende 
stammen,  omdat  juist  de  anaërobe  vormen  van  Lactococcus  meer 
neiging  tot  de  afscheiding  van  het  in  boter  gewenschte  aroma  ver- 
toonen  dan  de  meer  aerofielen. 
Zoowel  om  de  laatste  reden  als  om  de  groote  zuiverheid  der  kui- 
turen volgens  deze  ,,fleschjesmethode”  verkregen,  bestaat  er  aanleiding 
om  daaraan  in  het  praktische  zuivelbedrijf  de  voorkeur  te  geven 
boven  de  zoogenaamde  reinkuituren  van  den  handel,  die  voor 
het  meerendeel  volstrekt  niet  zuiver  zijn,  maar  meestal  behalve 
laktokokken  ook  een  groot  aantal  bederfkiemen  van  de  melk  bevat- 
ten. Op  grond  van  veelvuldige  onderzoekingen  kan  ik  derhalve  belang- 
hebbenden aanraden  de  hier  beschreven  methode  in  hun  bedrijf  in 
te  voeren.  Het  beste  zou  liet  zijn  indien  deze  kuituren  in  de  zuivel- 
fabrieken zelve  gemaakt  werden,  maar  ook  diegenen,  die  reinkuituren 
verkoopen,  zullen  door  het  volgen  van  het  hier  gegeven  voorschrift 
een  beter  produkt  voortbrengen  dan  langs  den  gebruikelijken  weg 
van  de  selektie  van  aerobe  koloniën.  Bovendien  is  deze  handelwijze 
eenvoudiger  en  meer  wetenschappelijk. 
Naar  mijn  meening  bestaat  er  geen  voldoende  reden  om  de  aerobe 
en  de  anaërobe  vormen  van  Lactococcus,  die  langs  de  genoemde  wegen 
verkregen  kunnen  worden,  tot  afzonderlijke  soorten  te  brengen.  Het  zijn 
slechts  varianten  van  een  en  dezelfde  soort,  wier  zuurstof  behoefte 
verschillend  is,  hetgeen  o.a.  voortvloeit  uit  het  feit,  dat  een  en  dezelfde 
stam  in  den  loop  van  den  tijd  belangrijke  verschillen  vertoont, 
juist  ten  aanzien  der  genoemde  betrekking,  en  bovendien  bij  ver- 
b In  den  laatsten  tijd  trof  ik  dergelijke  anaërobe  melkzuurbacteriën  ook  in 
handelspreparaten  aan. 
