( 903  ) 
stelsel  optreedt.  Zoodra  men  het  eerste  kraakbeen  kan  waarnemen, 
heeft  de  aanleg  van  het  spierstelsel  in  het  hoofd  de  zoo  even  aange- 
geven veranderingen  ondergaan.  In  de  gehoorstreek  zijn  de  somieten- 
spieren  gedegenereerd,  ten  deele  waren  zij  zelfs  niet  meer  aangelegd; 
in  de  streek  vóór  het  gehoororgaan  zijn  zij  geheel  van  vorm  en 
plaats  \'eranderd  en  in  dienst  getreden  van  den  oogappel.  Enkel  in 
de  streek  achter  het  gehoororgaan  — de  occipitaalstreek  — staan 
de  mr’otomen,  die  zich  uit  de  somieten  gevormd  hebben  — gewoon- 
lijk ten  getale  van  drie  — nog  in  het  oorspronkelijk  gelid,  evenals 
de  rompmyotomen. 
Kop  en  romp  zijn  in  de  ontogenie  reeds  gescheiden  — al  wordt 
de  grens  later  ook  wat  candaalwaarts  verschoven  — vóór  de  kraak- 
beenige  wervelkolom  optreedt  en  ik  zie  geen  reden  om  aan  te  nemen, 
dat  deze  scheiding  ook  niet  reeds  in  de  phjlogenie  vóór  het  optreden 
der  wervelkolom  zoude  hebben  plaats  gevonden. 
De  segmentatie  der  wervelkolom  is  athankelijk  van  die  van  het 
spierstelsel.  Het  lichaam  van  een  wervel  ontstaat  niet  tegenover  het 
midden  van  een  mjotoom,  maar  tegenover  de  grens  van  twee  op 
elkaar  volgende  myotomen.  B.vj.four  heeft  de  verklaring  gegeven  van 
dit  op  het  eerste  gezicht  vreemde  verschijnsel:  De  eerste  spiervezels 
nemen  de  geheele  lengte  van  een  myotoom  in  en  liggen  ter  zijde 
van  het  weefsel,  dat  de  chorda  omgeeft.  Het  is  nu  niet  meer  dan 
natuurlijk,  dat  de  vaste  aangrijpingspunten  die  zich  in  dit  weefsel 
voor  de  spiervezels  vormen,  n.1.  de  aanleg  der  wervellichamen,  ont- 
staan tegenover  de  grenzen  van  twee  op  elkaar  volgende  myotomen. 
Vraagt  men  nu,  waar  men  het  optreden  van  wervellicharaen  in 
het  hoofd  kan  verwachten,  dan  kan  dit  niet  het  geval  zijn  in  de 
gehoorstreek,  want  hier  zijn  de  myotomen  verdwenen  ten  tijde  van 
het  optreden  van  het  kraakbeen.  Evenmin  kan  dit  het  geval  zijn  in 
de  streek  vóór  het  gehoororgaan,  want  hier  zijn  de  myotomen  ge- 
heel van  plaats  veranderd  en  in  dienst  getreden  van  den  oogappel. 
Alleeii  in  de  occipitaalstreek  zoude  men  het  optreden  van  twee 
of  drie  wervels  kunnen  verwachten.  Toch  heeft  tot  voor  korten  tijd 
niemand  hen  hier  waargenome]i,  hoewel  deze  streek  niet  alleen 
onderzocht  is  volgens  de  gewone  methode  der  serieën  doorsneden  maar 
ook  volgens  de  methyleenblauwmethode,  waarmede  het  onderzoek 
zooveel  gemakkelijker  is.  Met  deze  methode  heeft  Dr.  Noordenbos 
hen  niet  gevonden  in  den  schedel  van  zoogdieren  en  ik  zelf  evenmin 
in  den  schedel  van  Selachiers. 
In  plaats  vtin  wervels  vonden  wij  het  welbekende  parachordale 
kraakbeen,  dat  de  chorda  in  de  achterhoofds-  en  gehoorstreek  begeleidt. 
Weliswaar  hebben  sommige  schrijvers  gesproken  van  den  aanleg 
