( 904  ) 
van  wei'vels  in  het  achterhoofd,  maar  de  door  hen  waargenomen 
deelen  Avaren  niet  kraakbeenig,  het  waren  slecht  begrensde  celhoopen, 
die  den  naam  van  wervels  niet  verdienen. 
Ik  was  derhalve  zeer  verrast,  toen  mijn  toenmalige  assistent,  de  Heer 
F.  SoNiES,  met  de  raethyleenblanwmethode  twee  kraakbeenige  Avervel- 
lichamen  ontdekte  in  het  achterhoofd  van  kippenembryo’s  van  den 
zesden  broeddag  en  van  eendenembryo’s  in  een  overeenkomstig 
stadium. 
Men  zal  vragen  hoe  het  mogelijk  is,  dat  deze  wervels  niet  reeds 
lang  bekend  zijn,  daar  toch  kippenembryo’s  het  klassieke  onderzoe- 
kingsmateriaal  vormen  in  alle  laboratoria  voor  embryologie.  Het 
antwoord  hierop  is  dat  zij  niet  ontdekt  Averden,  omdat  het  stadium 
waarin  zij  voorkomen  zoo  bizonder  kort  van  duur  is.  Men  moet  het 
oogenblik  treffen  waarop  het  kraakbeen  in  de  twee  eerste  halswer- 
vels optreedt.  Voordat  het  kraakbeen  in  de  overige  Avervels  verschijnt, 
zijn  de  tAvee  occipitaal  wervels  reeds  met  het  parachordale  kraakbeen 
versmolten. 
Men  kan  het  uur  van  den  broeddag  niet  aangeven,  daar  de  ont- 
wikkeling der  verschillende  eieren  te  veel  uiteenloopt.  Door  eene 
groote  hoeveelheid  materiaal  kan  men  zich  echter  altijd  het  geAvenschte 
stadium  verschaffen.  Het  zoude  eene  ontzaglijke  hoeveelheid  tijd 
kosten  dit  materiaal  te  beAverken  volgens  de  methode  der  serieën 
doorsneden.  Met  de  methyleenblauAvmethode  is  men  echter  in  Aveinige 
dagen  gereed. 
Het  parachordale  kraakbeen  der  vogels  vormt  derhalve  oorspron- 
kelijk geen  morphologische  eenheid.  Men  kan  er  met  Sonies  twee 
gedeelten  aan  onderscheiden ; een  voorste  yraevertebraal  gedeelte, 
gelegen  in  eene  streek  Avaar  de  myotomen  gedegenereerd  of  geaborteerd 
zijn  en  een  achterste  of  vertebraal  gedeelte,  dat  in  den  vorm  van 
tAvee  wervellichamen  optreedt,  die  Aveldra  met  het  voorste  gedeelte 
vergroeien. 
In  overeenstemming  met  deze  tAA^ee  Avervel lichamen  treden  later 
ook  aan  eiken  kant  tAvee  Avervelbogen  op,  die  Aveldra  met  elkaar 
versmelten,  maar  hunne  plaats  blijft  dan  nog  aangeduid  door  tAvee 
openingen  voor  de  beide  Avortels  van  den  nervus  hypoglossus. 
Voor  verdere  bijzonderheden  en  verscheiden  nieuAve  vondsten  om- 
trent de  ontAvikkeling  van  den  kraakbeenigen  schedel  en  de  Avei-vel- 
kolom  der  vogels  verAvijs  ik  naar  de  dissertatie  van  den  Heer  Sonies, 
die  in  druk  gereed  is  en  binnenkort  — ook  in  ,, Petrus  Camper”  — 
zal  verschijnen.  Ik  Avil  alleen  nog  vermelden,  dat  het  door  Noordenbos 
bij  zoogdieren  ontdekte  poolkraakbeentje,  dat  ook  bij  Selachiers 
voorkomt,  door  Sonies  eveneens  bij  vogels  gevonden  Averd. 
