( 905  ) 
Physiologie.  — De  Heer  Zwa.vkdkmakkr  biedt  eene  mededeeling 
aan  van  den  Heer  Dr.  L.  J.  J.  Muskens  : „Bijdrage  tot  de 
kennis  van  zenuivinvhed  op  de  hartswerking.  Mededeeling. 
Genese  van  den  pulsus  alternansB 
(Mede  aangeboden  door  den  Heer  T.  Place). 
Terwijl  reeds  in  1897  door  schrijver  aan  de  hand  van  experi- 
nieiiteele  gegevens  er  op  gewezen  was,  dat  wij  in  den  door  hem 
genoemden  ,,pulsns  regulariter  intermittens”  niets  anders  hebben  te 
zien  dan  een  effect  van  verlangzaamde  geleiding  tnsschen  voorkamer 
en  kamer,  of  ook  tnsschen  sinus  en  voorkamer  ^),  hetgeen  naderhand 
door  Wenckebach  en  eerst  onlangs  door  Mackenzie  ook  voor 
den  mensch  bevestigd  werd,  heeft  de  kennis  omtrent  het  mechanisme 
van  den  pulsus  alternans,  sedert  met  het  toepassen  der  nieuwere 
harlsph^’siologie  op  het  zieke  hart  aangevangen  Averd,  weinig  vor- 
deringen gemaakt.  De  oorzaak  daarvan  is  volgens  schr.’s  meening 
daarin  gelegen,  dat  weliswaar  reeds  vroegere  klinische  onderzoekers 
(Traube)  de  aandacht  hebben  gevestigd  ook  op  vormen  van'p.  a. 
Avaarbij  de  periode  tnsschen  den  zAvakken  hartslag  en  den  volgenden 
krachtigen  kleiner  is  dan  tnsschen  den  grooten  en  den  kleinen, 
Avaarbij  dus  de  groote  contractie  te  vroeg  komt ; dat  echter  nog  te 
AA'einig  (slechts  door  Oehravall  “),  W.  Straub en  Tri';ndelenbürg  ^)) 
de  Aveg,  die  voor  den  intermitteerenden  pols  tot  het  doel  gevoerd 
had,  Avas  ingeslagen  geworden,  nl.  het  analyseeren  van  overeen- 
komstige hartcurven,  van  den  kikvorsch,  een  dier,  Avaarvan  de  harts- 
Averking  voornamelijk,  dank  zij  Engelaiann,  voldoende  doorvorscht 
kan  geacht  Avorden,  om  dieper  gaande  curven-analyse  vruchtdragend 
te  maken. 
Dat  men  zich  daarbij  niet  moet  scharen  bij  de  onderzoekers,  die 
van  meening  zijn,  dat  het  verklaren  van  den  p.  a.  uit  inotropen 
invloed  iets  meer  is  dan  een  bloote  omschrijving  van  het  feit,  ligt 
voor  de  hand,  Avant  genoemde  misvatting  brengt  nog  het  additioneele 
nadeel  met  zich,  dat  zij  voor  alle  verdere  analyse  den  pas  afsnijdt. 
In  de  alterneerende  kamercontractie  toch  hebben  Avij  te  doen,  met 
h Geneesk.  Bladen.  1897.  4e  Pieeks.  Bo.  4.  Blz.  77. 
h American  .Journal  of  Physiology.  Vol.  1.  1898  Blz.  509. 
■’)  Wenckebach.  Nederl.  Tijdschr.  v.  Geneesk.  1899.  I.  Blz.  666. 
h Mackenzie.  Brilisch.  Medical  Journal.  24  October  1906. 
■p  Oehrwall.  Skandinavisches  Aren.  f.  Physiologie.  Bd.  8.  1898. 
Straub.  Arcb.  f.  experimentelle  Pathologie  u.  Pharmakologie.  B.  45, 
Ö Trendele.vburg.  Arcb.  f.  Physiologie.  (Anat.  u.  Physiol.)  1903.  Blz.  284. 
