( 909  ) 
evenwel  thans  in  staat,  een  geheel  vergelijkbare  curve  toe  te  voegen 
van  het  bloed- doorstroomde  hart,  nn  echter  onder  invloed  van  digitalis 
dyalisatnm.  Het  is  thans  het  interval  Si,, — V,  dat  zich  nauwkeurig 
laat  bepalen.  Het  bedraagt  20.6 ; 22.3  ; 20.9,  enz.  Wij  kunnen  dus 
hier  vaststellen,  dat  telkens  dit  interval,  dat  voorafgaat  aan  een 
zwakke  T^g,  verlengd  is;  d.  i.  de  contractie-golf,  die  eindigde  ineen 
zwakke  kamercon tractie,  had  i-egel  matig  meer  weerstand  ontmoet  op 
haren  weg  van  den  sinus  naar  den  ventrikel,  en  er  was  duidelijke 
verlangzaming.  Er  is  hier  echter  nog  een  belangrijk  detail  vast  te 
stellen,  d.  i.  dat  de  sinus  niet  in  regelmatige  perioden  samentrekt, 
doch  alterneerend  vroeger  en  later,  bijv.  22.3 — 24.6 — 23.  enz.  Het 
is  telkens  de  vervroegde  Sig,  die  tot  de  zwakke  kamer-contractie 
voert,  en  wel  na  een  verlengd  interval  Si:, — Vs  (zie  curve  20.6 ; 
22.3;  20.9,  enz.).  Bovendien  draagt  deze  curve  er  toe  bij,  de  over- 
tuiging te  versterken,  dat  inderdaad  de  contractiegolf  in  den  hart- 
wortel  de  sterkste  verlangzaming  ondervindt,  omdat  telkens  de  aan 
de  zwakke  Vs  voorafgaande  sinuscontractie  een  gerekte  afgeplatte 
contractie-curve  vertoont.  De  aan  de  groote  Vs  voorafgaande  Sis  ver- 
toont een  ander  karakter;  daarbij  schijnt  reeds  dadelijk  de  hoofd- 
massa der  sinus’’ ezelen  tegelijk  samen  te  trekken  en  ontstaat  in  deze 
Sis  curve  feitelijk  een  dubbel  getopte  figuur.  Het  schijnt,  dat  ook  de 
telkens  aan  de  zwakke  Vs  voorafgaande  voorkamercon tractie  iets 
verzwakt  is. 
Se  Vorm  van  p.  a.,  eveneens  met  vervroegde  contractie, 
Ten  derde  onderscheiden  wij  den  p.  a.,  waarbij  eveneens  de  groote 
contractie  spoediger  dan  verwacht  werd  op  de  kleine  ’\'olgt,  en 
Avaarvan  fig.  3 een  kortdurend  geval,  .met  tei'ugkeer  van  normalen 
rhythmns,  weergeeft.  Terwijl  men  reeds  bij  het  beschouwen  van  het 
pulseerende  hart  den  indruk  krijgt,  dat  de  contractie-golf  van  de 
voorkamer,  de  kamer  bereikende,  van  deze  laatste  weer  onmiddellijk 
terugloopt  naar  de  voorkamer,  zoo  levert  ons  het  nauwkeurig  uit- 
meten van  verschillende  dergelijke  alterneerende  polsen  argumenten, 
die  er  voor  pleiten,  dat  men  inderdaad  hier  met  een  anti-peristal- 
tische  contractiegolf  te  doen  heeft.  Dat  trouwens  vergiften  uit  de 
digitalisgroep  het  optreden  van  antiperistalsis  begunstigen,  Averd 
onlangs  door  K.  Brandenburg  ’)  beAvezen.  Wat  de  rol  der  antiperi- 
staltische beAvegingen  in  het  normale  en  zieke  hart  betreft,  zoo  mag 
erop  Av orden  gewezen,  dat  reeds  voor  geruimen  tijd  door  schrijver, 
Avanneer  onder  overigens  gewone  omstandigheden  het  geleidings- 
vermogen  belangrijk  is  verminderd,  anti-peristaltische  samentrekkingen 
9 K.  Brandenburg.  Areli.  f.  Anat.  u.  Physiol.  Abt.  1904.  Supp.  Rlz.  216. 
