46 
het Boschwezen J. W. H. Cordes (‘) noemt het Balam Temhaga- 
hout een «vast en taai hout, fijn van vezel, donkerroodachtig bruin van 
«kleur en zoowel voor huis- en scheepsbouw als ter vervaardiging van 
«meubels, lansen, stokken en dergelijke uitnemend geschikt.” Ook het 
Kajoe Bringin is volgens den Heer Cordes «een zwaar, sterk hout, 
«roodachtig bruin, nog iets fijner dan Kajoe Balam Tembaga vooral 
«voor stijlen hij huishouw zeer gezocht, kunnende de stammen balken 
«opleveren tot 13 meter lengte,” etc. 
Doch getah zoekers zijn geen timmerlieden en omgekeerd zijn tim- 
merlieden geen getahzoekers en zoo heb ik o. a. op den Goenoeng 
Sagoh timmerlieden aangetroffen die in het hooge woud, planken ver- 
vaardigden van een Njaloeh Balam Bindaloo zonder de getah te ver- 
zamelen, terwijl weinige palen van daar aan de andere zijde van den 
Sinamar-rivter in dezelfde onderafdeeling van dezelfde boomsoort (daar 
Njaloeh Balam Pisang geheeten) alleen het melksap werd gewonnen 
en het hout werd prijs gegeven aan verrotting. 
In de hoogste mate verwoestend gaat men te werk hij de exploi- 
tatie der getahhoomen. Elke boom die in het dichte woud wordt 
geveld, sleurt tal van anderen in zijn val mede en dikwijls is het 
noodig eenige naastbij zijnde stammen insgelijk om te houwen om- 
dat de bedoelde boom na doorgehakt te zijn niet nederstort, daar hij 
door tal van slingerplanten als met ijzeren kettingen aan de omrin- 
gende woudreuzen is vastgeklonken. 
De gevolgen van een dergelijke vernieling der Njatoehboomen lagen 
voor de hand en zijn niet uitgehleven. 
De volwassen stammen zijn geveld en de bevolking moet zich thans 
tevreden stellen met de getahwinning uit hoornen, die slechts een 
onbeduidende hoeveelheid melksap doen uitvloeien. 
Men beweert dat een getahzoeker eerst dan een Njatoeh Balam 
der moeite van exploitatie waardig acht, wanneer hij de dikte van (*) 
(*) J. W. II. Cordes. Herinneringen aan Siimntrds Westkust. Bijdrage tot de 
kennis van de boschsfreken over een gedeelte van Sumatra, pag. 20 (over- 
gedrukt uitbet Tijdscbr. d. Ned. Maatscb. t. bev. van Nijverheid Dl. XV stuk 5). 
