70 
liet was bekend, dat de Isonandra Gutta in de omstreken van Singapore 
nergens anders dan op lage en alluviale gronden aan den voet der 
heuvelen werd aangetroffen en evenzeer was het bekend dat de Borneo’sche 
plant op dergelijke vlakke en lage terreinen nhuiuer voorkwam. 
Niet beter schijnt het te zijn gegaan met de zoogenaamde »Njatoeh-” 
plantjes die zooals ik hierboven reeds heb medegedeeld in het jaar 
18o6 door den Heer Nicloii, destijds Militaire Commandant van het 
Fort Zorg, in de omstreken van dit thans opgeheven fort ingezameld 
en door den Luitenant-Kolonel Andressen van Borneo werden overge- 
bracht naar den Buitenzorgschen plantentuin. 
Op voorstel van den toenmaligen Hortulanus Teijsmann aan den 
Heer Intendant der Gouvernements-Hotels zouden deze naar de resi- 
dentiën Bantam en de Preanger worden gezonden om op daartoe ge- 
schikte gronden »op ih 1000 voet boven zee” te worden uitgeplant. 
Thans nu die hoornen volwassen zouden kunnen zijn, heb ik ver- 
geefsche moeite in ’t werk gesteld om te weten wat er van ’t grootste 
aantal dezer planten is geworden en welke wetenswaardige bijzonder- 
heden deze proef heeft opgeleverd. 
Van de oorspronkelijk 2000 planten is mij thans alleen bekend, 
dat cr 400 werden gezonden aan den Controleur van Poerwokerto, 
van welk aantal er 384 in goeden toestand waren aangekomen en 
waarvan thans nog slechts 77 hoornen in leven zijn. 
Deze laatsten zien er «schraal” uit, hetgeen door den tegenwoor- 
digen Assistent-Besident wordt toegeschreven aan de hetrekkelijk ge- 
ringe hoogte (± 300 voet) boven zee. 
Waren de aanplantingen op Borneo opgedragen geworden aan een 
persoon die zich vooraf op de hoogte had gesteld van het terrein dat 
deze plantensoort voor hare ontwikkeling behoeft, dan zouden deze 
zeer zeker niet zulke treurige resultaten hebben opgeleverd en ware 
bij de proef op Java iemand speciaal belast geworden met de kuituur 
der 2000 Njatoehplantjes dan zou het Gouvernement reeds in het 
bezit zijn van een aanplant Getah-pertjahoomen van de beste soort. 
Die aanplant had aanzienlijk kunnen zijn, want de persoon belast 
