D’ A 
BOINSCHE 
’vrugten. 
Hoe x.y ge- 
vangen 
voord. 
Haarever- Dcze Kreeft of Krabbe , biet in ’t Lytyn Cancer Gmmenatm-, in ’t Neerduits Bmrs-Kïah^ 
ua^gZ , van de aanzienlyke Beurs die zy onder den Staert heeft ; in ’tMal. Cattam Calappa^ de^ 
envoaaroTtó.wyX zy zig in dc Kalappusboomen onthoudt, hoewel dezennaam noch eene andere 
Krabbe 5 hier na befchre ven, voert; verder Cattam Canary ^ ookCattam Mukna^ymhQt 
Eilandje Mulana, aan deZuidzyde Van Uliajjar klippig en onbewoont, daar 
men haar veel vangt ; in ’t Amboins Catattut en Atattut. 
Haar ver- Mcn vind haar op zoodanige ftranden daar fleile klippen zyn, onbewoont , vol kuiJ 
^kiippetm omtrent Kalappusboomen liaan , hoewel men haar ook heeft daar geen 
onbevüoon. Kalappusboomcn zyn ; als op het voornoemde Eilandje Milana , op den fteeni- 
‘ieftl'ar gcn zuidhoedO/«iï, A7«^/fr^//ö, ofte drie Gebroeders, en op de Zuidzyde van 
vaiteenigé by het llecne voorgebergte van Erna; verder op de onbewoonde Eilanden van Eufja» 
gememt. ^ eenigc Eilanden van Banda en Ternate ; op de onbewoonde Eilandjes Tafu~ 
ri^ Bliautn Hiri, waar van zyden naam draagt van Gaïïöw Hiris. Zy woont in de hol- 
le fteenklippen, doch altyd op het land, zonder ooit in ’t water te komen ;zy beklimt 
Haarfpys dc Kalappusboomcn , welker nooten zy afknyft, en de afgeworpene onder den boom 
iscahppus nafpeurt, die zy dan met haar fcheeren weet op te byten , en het pit daar uit te haa- 
ien ; hier mede word zy ook gevangen. Als men een ilukje hard Kalappuspit aan 
een Hokje bind , en in de gaten laat hangen daar in zy fchuilt , houd zy dit zoo 
vail dat men haar daarmede kan uittrekken; ’t welk men, alsgezegtis, by donkere 
Maan moet doen , doch by aangeftoke dammers en toortfen. De uitgetrökkë moet 
men met de handen niet aanvatten , maar met een Hok die gefpleten is als een tan- 
ge, en ftraks een Kropje om ’t lyf fmyten. Men moetze ook niet by malkander 
zetten of hangen , of eeril de fcheeren vaft bewinden , anders zouden zy malkander 
dood nypen. Met Kalappuspit kan men haar een tyd lang mellen en levend behouden , 
haar voed ja zelft nafir voeren. Zv worden geheel gekookt , daarnadenllaertafzonder- 
enintie- jyj. geopcnt, üc twcc voorfchtcve Adcrcn zorgvuldig daar uitgenomen; het overige 
hZd\tot merg als gefmolten boter nevens het vet onder de lappen fchuilende , word met pe- 
en azyn of lemoenfap tot eené dikke fauffe gemaakt , daar onder men dan mengt 
het witte vleefch uit de pooten en fcheeren , en zoo t’zamen eet. Dit word voor een lek- 
kerny gehouden die men op Heere tafcjs brengt ; inzonderheit zyn de Sinezen groote 
He chinee- liefhebbers daar van , dies men voor een goede Krabbe wel een quart Rykfd. moet gee- 
ZfhMen ven, en voor eene middelmatige een fchelling. Daar zyn ’er egter , zoo wel onder ons als 
daar val andere Natiën , die fchroomagtig zyn deze Krabbeteeeten, en dat niet zonder reden, 
Gevaariyk ^ «j-mids zc de kcniiis niet hebben om ’er den voornoemden witten draad uit te ncemen» 
tc 66tC7t ^00 
7detvoeihe - ouvoorzigtig gegcctcn zynde, eene groote benauwtheit en duizeling aanbrengt, 
doch , zoo veel my bekend is, heeft hy niemant befchadigt; en indien het dan al gebeurde , 
ren veel iema.nt qualyk bevond door ’t eeten van deze Krabben , heeft men ge^ 
èènmiddei j'gdc middclcn daat tcgcn t want neemt de wortelen van den Papaja-hooïQjOfóiQ van 
hier ^ een van deze beide met water gewreven , t’zamen met zwart Calbahaary 
en dit gedronken, zal alle fchadelyke kolt weder doen uitbraaken, zoo ze noch in de 
maage is, en voorts zyne fchadelykheit beneemen. 
- Van den oorfprong , en ’t voortteelen dezer Krabbe zyn verfcheide gevoelens ; want 
veele beweeren datze afkomltig zyn van deC^rf/, dat zyn kleine Krabbetjes, in ’t 
Mal Cuman genoemt, die in üekkenhuizen woonen , waar van zie hier na. Enze^ 
t de Can- 'ker men vind onder de gemelde Camellis die groote gelykeniffe met de jonge Beurs- 
Verfcheide 
gevoelens 
van haare 
voorteeling 
met 
7et7Xh krabben hebben ; doch kan ik deze meening niet byvallen , dewyl de Cancelli op 
verworpen-, {trandeu in menigte, maar de Beurskrabben zoo zelden, en op weinig plaat- 
vonden worden. Verder heb ik ook aan deBeurskrabben haare eigeE veren gezien 
reden 
nooaarom. ZCn gt - 
•Sir als mede Beurskrabbetjes gehad, dieldeender waren dan de grootlletoff//^, ook tiif- 
dènSchry- merkcly ke onderfcheid befpeurt: weshalven ik oordeele dat dezeKrabben 
en zyn oor- haare eige TOortteelinge hebben , zynde daar in gederkt door het bericht der Inlanderen. 
die dezè Krabben vinden op en in zoadanige klippen , daar geene CameUi omtrent zyn 
Koe 
