26 
D’AMBOINSCHE 
Civoéïen Waiit, OD dat ik met Vilnius lïb, 9. cap. 42. fpreeke , de Tinna ^ of hier te land de 
lanPU- een groot plomp beeft zynde 5 doch, zonder gezigt, opent zynefchulpen, de 
utus. 
kleene vifchjes aanlokkende > die dan zonder fchroom daar in fwemmen en fpeelen. 
En reden Pinnewagterije nu ziende dat zyn huis vol vreemde Gaften is, nypt zynen Hofr 
hy de on- ^es met de fcherpe fchaeren in ’t vleefch , die terftond zyn fchaale fluit , de ingeflo- 
fiefZ^der teuc vifchjcs dood , en tot zyn voedzel gebruikt, gevende zynen Kameraadeen gedeel- 
■waaterdie^ te daar vau, waar uit 'Tlin. loc. cit. wil bewyzen, dat onder de Watergedierten ook 
eenige driften van onderlinge liefde en vriendfchap gevonden worden; enhetiszeeker- 
lyk wonder, dat deze verflindende Schulpvifch zulk een trouw,en vriendfchappnderhoud 
met dit kleen beeftje, ’t welk daar in zonder fchadewoonen kan; echter met die voor- 
zigtigheit, dat ieder Schulpje niet meer dan eenGarneeltjelyden wil, w^aar uit menbe- 
fluitenmag, dat de jonge Garneeltjes, vandeoude voortgeteelt, ^kx^ks^n^QX^Tinnas 
of Chamas moeten zoeken, daar in ze woonen mogen. 
Hunnaam Hun naam in ’t Latyn is dat is, Pinnewagter, QXxPinnophylax, tx\\i 
^^oxidiQxïch.éikexi\^nTinnotheres , in ’t voorgaande Hooftdeelbefchreven. 
2 Soorten In deLetterfchulpenhebik, in Oogftmaand 1638 , tweederleiWagtertjes gevonden, 
l^fZer fle eerfle was een Garneeltje ter lengte van ecnen vingernagel , hoog oranje, 
iu de Let- geel ejy i^^if doorfchynend, met dunne witte pootjes. Het ander was een Krabbetje 
gevminZ tiit het geflagt van de CancelUs Anatum, qualyk zoo groot als de nagel van een pink , 
met een bultig verheven fchild , voor fpits toeloopende , grauw en week ; hadde al- 
reeds Eyeren onder den ftaert : zy waren beide levendig , en liepen heen en weer. 
Het fcheen ons toe dat het eerfte een jongetje was van een Zeekreeft , en het ander 
0 een jong Endte Krabbetje , die zoo kleen zynde , in deze fchulp kruipen , want men 
vind ze niet alle. 
Van de Pinoteres oj Pinnenwschters , ontbreekt de afteekeninge ook^ doch zy zyn van den zeiven aart als die 
in ’it voorgaande Hooft deel j zie vtat wy daar hebben amgetekent. 
XXIV. HOOFTDEEL. 
Van' den Cancer Barbatus, 
Cancer 
Barbatus , 
of B nart' 
krabben. 
Haar ge- 
daante. 
Zie de 
Plaat X. 
Nv 2. 
En word 
of> verjehei' 
de pinaizen 
gevonden. 
Zyn goet 
tot fpys. 
It is een kleene Krabbe, wat minder dan een Ryxdaler groot, van maakzel 
niet veel verfchillende van den gemeenen Cdnifius, redelykdikvan 
lyf , en groot van fchaeren , die boven by de tangen een bosje zwart haair 
ofborfteltje hebben, als Papoeze haair , ’t welk haar van andere Krabben 
onderfcheid , en een zeldzaam aanzien aan deze geeft ;het zyn meeft mannetjes , want ze 
hebben den ftaert aan den buikvaft ; zy hondenhaar op in verfche Rivieren, doch 
maar in zommige; want op Amboina, inden *01iphant, vind menze met kleene kor- 
te baerden ; maar op Ceram in de Rivier van Hatihau^ vry wat verre in t gebergte, 
vind men de grootfte en raarfte, die vry groote , en wat gekrulde borftels op de fchae- 
ren hebben. De Alphoreezen van dat Land gebruiken ze tot de koft. 
Haar naam in ’t Latyn is Cancer Barbatus ; in ’t Maleits , by provifie , Cattam Gi- 
gt Boeloe , want d’Inlandfche naam is my noch onbekent. 
Deze gebaarde Krabben komen jaarlyks met groote troppen den Oliphant afdry- 
ven, kort wanneer het Wawo voorby is, duurende maar twee of drie dagen , daar 
na vind men ze ’t geheele jaar niet meer : doch ik heb aangemerkt , dat ze alle Jaar 
niet af komen* Zy zyn goet in de koft , en de groote fchaeren bewaart men tot rari- 
teiten, dewyl ze niet veel minder dan de Ceramfe gebaert zyn. 
2)^ Cancer Barbatus, of Baankrabbe is afgebeeld op 
de Plaat No. X. en N'*. II. ' 
XXV. HOOFT- 
Zekers flreom in Amhotna.^ dus geheeten. 
0 
