D^AMBOIN SCHE 
XXVL HOOBTDEEL^ 
28 
Van ien Foetus Qancrorum \ Bloedige en njuurige Zee- 
roode Lappen^ 
BefcBry- 
•ving der 
tcetus CaK’» 
crorum^ 
Eoe gevan- 
gen wor- 
den. 
D it 2yn kleene fchepzels van Krabben en Garneelen, die in de eerfte regen- 
maanden, wanneer de Zon in gaat, met menigte de Rivierenkomen 
afdry ven , en zig aan der zelven monden of uitgangen in Zee ophouden , daar i 
men ze met uitgefpanne doeken vangt, zy worden geftampt eningepekelt, 
waar door ze tot eenen dikken bruinen bry worden, dien men met Limoenfap dun- 
der maakt, en tot indooping gebruikt ; dit noemt men met een woord 
en de Sehepzels van de voornoemde Garneeltjes noemenze op Hitoe Oulewan. 
% Ssort, Daar is noch een andere foorc van kleene Garneeltjes , die op zekere tyden des 
Zynopze- Jaats, met zulkccnc mecnigte, uitZeekomen, en op ftrand geworpen worden, datze 
^overvit^ dien bedekken , en purperrood doen fchynen ; men vind ze meeft op de ftranden 
digveei, yaji Javai doch ’t heugt my dat ik in de Weftmoeffon den ftrand van Laricque ook 
zoodanig rood heb gezien , beftaande uit diergelyke garneeltjes , waarvan het grootfte 
deel wat grooter dan luizen was. Deze konden uit geene rivieren komen , dewy I er op 
die plaats, daar ik ze gezien heb, geene waren, zoo dat ze uit de Zee moeten voort- 
gekomen zyn; het gebeurt ook dikwils , dat men deeze fchollen indejavaanfche Zee 
ontmoet, en dat het fchynt als of men door bloed zeilde. ID^Javanen^nSineezen-y op 
woonende , weeten deze garneeltjes in menigte op te vangen, teftampen, en 
in te peekeien , en diergelyken bruinen bry daar uit tc inaakcn , dien ze Bolatsjang 
noemen. Hier uit maaken ze drooge koeken , die ze in andere Landen voeren om 
Rooie Sauften daar van te maaken ; doch die wat zuivers wil hebben . moet het by hunlieden 
uin ’t bvzonder beftellen, want het gemeene Bolatsjang wat moriïig en vuil toebereid 
de Weert , word. In de Reize van Sei^aU ^ie fFeert door deStr^^Lt Magellanes. if. An. 1599. den 
January , word verhaalt , hoe hy omtrent den hoek B/o d(f ^Intas ^ , de Zee zoo rood als 
1 ^ j enhet water daar uit fcheppende, bevonden dat bet vol roode wormt- 
meenigte ^ ^ i •• r *-» • 
gezien, jes was, welkc, als men ze in de hand nam, als vlooijenweglprongen. Zommige mee- 
nen , dat by zekere tyden des Jaars de Walviflehen hen uitwerpen, doch het is onzeker. 
Voorval In den jaare 1670 een Schip uit Holland naar Indiën zeilende, verviel wat Weftelyker 
To[i y? ^an de Schipper meende , omtrent de klippen genaamt Bene dos de St. Baulo , gelegen voor 
sfeh Schip, Br&fiüfche kuft , op i graden Noorder breedte : alhier zwervende , zagen zy op zekeren 
nacht, agter uit de Zeeganfeh wit en vuurig; in een halve maan geformeert, omtrent 3 my- 
len lang en breed, waar naar toe, volgens hunne meening, ’t Schip over ftuurgevoert 
wierd , en waar over zy alle zeer verftelt waren , vreezende dat het de voornoemde droog- 
ten of klippen mogten zyn. De fchuit wierd met der haaft uitgezet , om den grond 
te onderzoeken, die niet gevonden wierd, en met een vaerdigheit quam dat witte en 
vuurige veld naar 't Schip toe, zoo dat ze zich daar midden in bevonden. Zyfehepten 
van dit water , waar aan men by dag niet bemerken konde van ander Zeewater iets te 
verfchillen ; maar eenige linne kleederen agter uit fleepende , wierden s’ anderdaags 
Ander bcvondcu fchooue blauwc plekken tc hebben , die men niet konde uitwaflehen* Ze- 
kere Juffrouw, eender zelver kleedjes , zyndeeennachtrokje, aandoende, kreeg een 
muis van haar hand , die een Efchareim zette , doch zonder groote pyn , 
'^Derde waar van zy het lidteken tot aan haar dood behouden heeft. In ’t jaar 167 $ , een Schip 
iZLker zeilende omtrent Manado , heeft op gelyke wyze by nacht de Zee ganfeh vuurig ge- 
Schip om- vonden, waar van ’t zoo licht wierd ; als by heldere Maanefchyn. Zy zyn’er door 
heengezeilt, om dat ze wel wiften dat daar, wegens den grond, niet tevreezen w^as, 
doch hebben van het water niets onderzogt. 
In 
( 
