34 
AMB OÏN S C HE 
wyze , en hebben nauwe kerven , waar mede zy aan malkander hangen » en vallen 
de gedroogde derhalven ligt van malkander , of men moet ze met draaden t’zamen 
binden. Het bovenfte gat , of d’uitgang van de Excrementen, heeft rondom noch $ 
dere gaatjes , en de fchaal aldaar is van veele kleene ftukjes gemaakt, die ligt van 
een vallen , waarom de geheele Tholus , of Slotfteen van dit verwulf , ge- 
meenlyk heel invalt , nalaatende een grooter gat , ’t welk men qualyk beletten 
kan. In den mond ziet men aan de randen ook niet meer dan vyf ooren , doch niet 
zeer gegaat , daar de banden doorgaan die de Kroon vaft houden ; deze is als aan 
de voorgaande; zie beneden. 
Eunne he^ Huu Haam iü ’t Latyn is Echinometra E>igitata. Secunda, In ’t byzonder Cidarts 
'rTam Mauri % Belg. Moorfche Tulband , om dat de fchoongemaakte fchaal niet qualyk een Ara- 
waarom, bifche of Mogolfche Tulband gelykt , die met paerlen of Edelgefteenten is bezet; by 
de Amboneezen heeft hy geen byzondere naam. 
Als hy volkomen is , heeft hy 6o vingers in ’t algemeen , in lo ryen llaande j daar 
Getal vaft onder omtrent 28 of 30 groote, en 10 heele kleene» Om ieder groote vinger ftaan 
imntte pen- . ^ klecne penncH , digt aan de groote leggende , om hem in zynen ftant te houden, Hy 
heeft, als gezegt is, 5 naaden, die paarswyzein malkander lluiten, fyn gezaagt als een 
fuUiraoramit doch ieder deel laat zig weder intweên fchelden, die watvalteraanmal» 
kander kleeven. 
Waar ge. Mcii vind hem by de eerde, op de kud van Hitoe , als mede inden Amboinzen In* 
wwi ham, daar grofdeenige dranden zyn, doch zyn beide nergens zoo veel dan die in het 
voorgaande Hooftdeel. Zy worden weinig gegeeten , en de vingers hebben ook geen 
bekend gebruik , behalvendatze de vrouwtjes neemenomderretjesophaare peperkoek- 
jes te drukken; maar de fchaoagcmaaktc Tialband ic in alle manieren waerd , dat men 
hem onder de fraaifte Rariteiten bewaare , en zoo hy van malkander valt, kan men 
hem met een dunne lym weêr t’zamen zetten , die dan vader houd dan ze te voo- 
Stai-tifche 
Zeeappels. 
Eerftefüort. 
En waar 
toe gebruikt 
warden. 
Z Soort. 
Haar ge- 
daante , 
Kn 'ver- 
jche'tde 
pennen. 
Ondervtn- 
d ng van 
den Schry- 
ver,. 
ren waren. 
Siamfche Zeeappels zyn een dag van deze tw’ee foorten , doch grooter rond , dikker 
van dibftantie , en de korrels ftaan ordentelyker. Deze weeten ze by den mond uit te 
fnyden, van binnen te verlakken, of met dunne zilvere blikjes te bekieeden, waaruit 
ze dan fraaije doosjes en drinkkopjesmaaken, die redelyk duurzaam zyn. 
De voorfchreve ZeegrifFen worden ook gebruikt tegens het bort , als men dezelve 
inneemt in water gewreven, met een weinig gember, dat het even de fmaak daar 
van krygt. 
De tweede of ronde foort, heeft nocheenige kleendere foorten, waar van de eerde 
mede rond en kaasvormig is , bezet met lange en dunne pylen , ruim een vinger lang 
en zoo dik als een zeilnaalde , de achterde helft is ruig en met knobbeltjes bezet , de 
voorde helft ruig of fcherp , eindigende in een ftompe fpits gelyk een Syringa. An- 
dere pyltjes zyn gladder, dunder, en eindigen in een fcherpe fpits gelyk een naald. 
Een andere foort is mede rond, platter dan de voorgaande, recht als de wervel van 
eenfpll, zyne voeten zyn een lid van een vinger lang, en gekartelt, de kroontjes in 
kringen boven malkander gezet , aardig om te zien. Een van de eerde foorten , in eene 
der regenmaanden , Auguftus, gevangen, hadde omtrent 6 o vingers zoo groote als 
kleene, welke alle in ’t water zonken en plat neêrlagen ; dies te onderzoeken ftaat, of 
zulks de veelvuldige Regen veroorzaakte,want van de uirgeverfce en gedroogde begonden 
’er veele naderhand overeind te ftaan ; zoo deden ook de vingers van de eerde of tweede 
foort, die gevonden wierden in de maagen van eenen grootenOpblazer. De kroontjes 
7 /V de j J^ond van een Zeeappel, beftaan uit is of 30 beentjes, die van malkander gaan, 
PlaatXlU. „ - ^ , 
klier A. waar van de 10 grootde de vyf tanden mtmaaken. 
In den jaare 1689, den 19 van Sprokkelmaand , heeft een Noordweften dorm die 
8 dagen duurde, de Moorfche Tulbanden in menigte opgeworpen, die men anders in 
den /kmboinfehen Inham zelden ziet. Wanneer een vinger gebroken word, groeit 
het 
